1. Pies: 1
  2. Żałoba: 1

Spis treści

Jan Andrzej Morsztyn Nadgrobek[1] Perlisi[2]

1Pies, ŻałobaPerła tu leży, nie ta, co Szczęśliwe

Wyspy więc noszą ani brzegi krzywe

Oryjentalskie, ani te skorupy,

Które bogate w sobie kryją łupy.

5 Kosztowniejsza to perła, która siła[3]

Wraz[4] w sobie skarbów bogatych nosiła:

Nos załamany[5], sierć bielsza niż wełna,

Miększa niż tyrski jedwab, niż bawełna,

Oczy wypukłe, ogon zatoczony

10 I w kilka kręgów pięknie ucerklony[6],

Wzrost niezwyczajny, mały i sudanny[7],

Jak do rękawka[8] potrzebują panny —

Owa co kiedy nadobnego było

W malteńskich pieskach[9], jej samej służyło.

15 A przy tym dowcip i wdzięczne pieszczoty,

Wierność i co jest we psiech[10] tylko cnoty,

I ochędóstwo[11] niezwyczajne miała,

I tym się w łasce swej paniej trzymała.

Pies ją niebieski[12] żywota pozbawił,

20 Ale postrzegszy, co niechcący sprawił,

Zawył lamenty trąbą swą do góry

I za żałobę przywdział czarne chmury.

Płakał jej pokój i łóżka płakały,

Płakał i ciepły komin owdowiały:

25 Płacze i łzami kosztownymi ani

Da się utulić nad nią moja pani.

Sam się śnieg śmieje, bo za tym pogrzebem

Bielszego nadeń nie masz nic pod niebem[13].

Przypisy

[1]

Nadgrobek — nad grobem, nagrobek. Tytuł zapowiada, że utwór będzie epitafium.

[2]

Perlisi — tu: Perlisia, zdrobniale od Perełka, imię.

[3]

siła — daw. dużo, wiele, mnóstwo.

[4]

Wraz — naraz.

[5]

załamany — zagięty.

[6]

ucerklony — zakręcony.

[7]

sudanny — kształtny, zgrabny.

[8]

rękawek — mufka; sens: w sam raz taki, żeby zmieścił się w mufce i grzał ręce.

[9]

malteńskie pieski — pieski z Malty, odmiana pinczerków.

[10]

we psiech — w psach.

[11]

ochędóstwo — porządek, schludność.

[12]

Pies (…) niebieski — gwiazda Syriusz najlepiej widzialna na niebie latem.

[13]

bo za tym pogrzebem… — skoro Perła o nieskazitelnie białej sierści została już pogrzebana, śnieg nie ma już konkurencji.