Autor: Mikołaj Sęp Szarzyński

Ur.

ok. 1550 r. pod Lwowem

Zm.

ok. 1581 r. w Wolicy

Najważniejsze dzieła

O nietrwałej miłości świata tego, O Bożej Opatrzności na świecie, O Strusie, który zabit na Rastawicy

Mikołaj Sęp (Szarzyński to przydomek od gniazda rodowego) żył i tworzył na przełomie baroku i renesansu. Pisał po polsku i po łacinie. Studiował od 1565 r. w Wittemberdze, a następnie w Lipsku. Zachowane utwory Sępa zostały zebrane i wydane pośmiertnie w 1601 r. jako Rytmy abo Wiersze polskie. Składają się na ten zbiór sonety, pieśni, parafrazy psalmów Dawidowych, epitafia i fraszki. Za pierwszy utwór uważa się powstałe ok. 1567 r. epitafium pamięci ojca przyjaciela. Twórczość poety uzupełniają odnalezione w XIX w. erotyki z tzw. rękopisu Zamoyskich.
Sęp Szarzyński przyjął w liryce postawę artifex doctus - uczonego artysty. Był poetą metafizycznym, renesansowemu optymistycznemu humanizmowi przeciwstawiał obraz człowieka osamotnionego w kosmosie, narażonego na stałą niepewność poznawczą i eschatologiczną, rozdartego wewnętrznie, miotanego przez zmienny los i niezwykle słabego - stale narażonego na grzech i zbłądzenie. Jedynie Bogu przypisana jest we wszechświecie niezmienność (to wyraz arystotelizmu filozofii Sępa), dlatego tylko w nim człowiek może znaleźć ostoję i gwarancję swych dążeń. Szarzyński propagował postawę heroiczną zarówno w sferze duchowej, jak politycznej (był propagatorem koncepcji Polski jako przedmurza chrześcijaństwa).

• autor: Sabina Narloch
• edytuj notę
• więcej w Wikipedii

Zwiń opis ▲

Rodzaje

Zobacz całą kategorię Liryka

Gatunki literackie

• Erotyk (8)
• Fraszka (8)
• Pieśń (9)
• Psalm (6)
• Sonet (6)
• Wiersz (1)

Epoki

Zobacz całą kategorię Barok

Motywy

• Anioł (3)
• Bieda (1)
• Błądzenie (2)
• Bóg (18)
• Bogactwo (2)
• Ciało (5)
• Ciemność (1)
• Cień (3)
• Cierpienie (5)
• Cnota (3)
• Czas (3)
• Dobro (2)
• Dorosłość (1)
• Duma (1)
• Dusza (4)
• Dziedzictwo (1)
• Grzech (6)
• Gwiazda (1)
• Honor (2)
• Kara (2)
• Kłamstwo (1)
• Kobieta (6)
• Kochanek (11)
• Kondycja ludzka (15)
• Konflikt wewnętrzny (3)
• Król (1)
• Ksiądz (1)
• Księżyc (2)
• Kwiaty (1)
• Los (5)
• Lustro (2)
• Łzy (6)
• Maszyna (1)
• Matka Boska (1)
• Miłość (16)
• Miłość niespełniona (4)
• Miłość silniejsza niż śmierć (1)
• Miłość spełniona (3)
• Miłość tragiczna (1)
• Miłosierdzie (5)
• Młodość (1)
• Modlitwa (1)
• Natura (3)
• Nauka (2)
• Nienawiść (1)
• Noc (1)
• Obłok (2)
• Obraz świata (2)
• Odwaga (1)
• Ogień (1)
• Ojczyzna (2)
• Oko (4)
• Okrucieństwo (1)
• Opieka (4)
• Państwo (1)
• Patriota (1)
• Pieniądz (1)
• Pocałunek (2)
• Podróż (1)
• Poeta (1)
• Poezja (2)
• Pozory (3)
• Praca (2)
• Próżność (1)
• Przedmurze chrześcijaństwa (2)
• Przemiana (1)
• Przemijanie (1)
• Przywódca (1)
• Pycha (1)
• Religia (1)
• Rodzina (1)
• Rozum (6)
• Rycerz (2)
• Rzeka (1)
• Samobójstwo (1)
• Serce (6)
• Siła (1)
• Sława (4)
• Słońce (3)
• Słowo (1)
• Sługa (1)
• Śmierć (7)
• Śmierć bohaterska (2)
• Sobowtór (1)
• Sprawiedliwość (3)
• Strach (3)
• Stworzenie (1)
• Światło (2)
• Święty (1)
• Szantaż (1)
• Szatan (1)
• Szczęście (6)
• Szlachcic (1)
• Tchórzostwo (1)
• Tęsknota (1)
• Umiarkowanie (1)
• Uroda (3)
• Vanitas (2)
• Walka (3)
• Wąż (1)
• Wiatr (1)
• Wierzenia (1)
• Wino (1)
• Władza (3)
• Woda (3)
• Wojna (1)
• Wolność (2)
• Wróg (1)
• Wspomnienia (1)
• Wzrok (4)
• Zaświaty (2)
• Zazdrość (1)
• Zbawienie (1)
• Zemsta (5)
• Zło (2)
• Zwierzęta (1)
• Zwycięstwo (1)
• Żywioły (1)