Adam Asnyk

Morskie oko

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Morskie oko

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

I

Ponad płaszczami borów, ściśnięte zaporą 

Ścian olbrzymich, co w koło ze sobą się zwarły,  

Ciemne wody rozlewa posępne jezioro 

Odzwierciedlając w łonie głazów świat zamarły.  

Stoczone z szczytów bryły, mchu pokryte korą,  

Po brzegach rumowisko swoje rozpostarły,  

Na niem pogięte, krzywe, kosodrzewu karły 

Gdzieniegdzie nagą pustkę w wianki swe ubiorą.  

Granitowe opoki wyniesione w chmury 

Rzadko tam żywsze blaski słoneczne dopuszczą...  

I tajemnicze głębie kryje cień ponury.  

Cisza: tylko w oddali gdzieś potoki pluszczą,  

Lub wichry, przelatując nad zmartwiałą puszczą,  

Swym świstem grozę dzikiej powiększą natury.  

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

II

Tu myśl twórcza straszliwą pięknością wykwita:  

Pięknością niezmierzonej potęgi i siły,  

Co gromami na skałach rozdartych wyryta 

Świadczy dziś o przewrotach w łonie ziemskiej bryły.  

Dziki zamęt! Głazami zasłane koryta 

Zdają się placem boju, gdzie niegdyś walczyły 

Północne groźne bogi i krew ofiar piły 

Z czary, która w jezioro upadła, rozbita.  

Wszystko tu do ostrego tonu się nagina:  

Poszarpane gór grzbiety, wody co czernieją,  

Skały, wiszące śniegi, zarośla, mgła sina...  

Wszędzie surowa wielkość, przed którą maleją 

Sny człowieka, co staje, jak mała dziecina,  

Przed skamieniałą dawnych bogów epopeją!  

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

III

Słońce, gdy na zachodzie złotą tarczę skłoni,  

Purpurą zdobi jeszcze skał korony wierzchnie,  

Tysiąc tęczowych świateł po szczytach się goni,  

Tu zsinieje... tam ogniem zaświeci... znów zmierzchnie.  

A w dole na jeziora zamąconej toni,  

Odbity blask zakrwawia drżących wód powierzchnię,  

Póki skrwawionej fali płaszcz mgły nie osłoni,  

I ostatni rumieniec wieczoru nie pierzchnie.  

Wszystko zgasło... świat cały napełniony mrokiem...  

Granitowe olbrzymy majaczeją w dali:  

Rosną w bezmiar i kształty zmieniają przed okiem...  

Mgła pokryła przepaści szarym swym obłokiem 

I jezioro zniknęło... lecz słychać szum fali,  

I z gór lecący potok wymowniej się żali...  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

IV

Noc króluje: na głowę kładzie gwiazd dyadem;  

Przez błękity przesiąka niepewna i drżąca 

Jasność jeszcze skrytego dla oczu miesiąca;  

Mgły ulatują w górę śnieżnych chmurek stadem.  

Wszystko topnieje w świetle niebieskiem i bladem 

I ciemność nad otchłanią chwieje się wisząca.  

Księżyc przez skał szczelinę wstał nad wodospadem,  

Srebro leje i w przepaść wraz z falami strąca.  

Zwolna cała kotlina z śpiących wód topielą 

Wynurza się, jak obraz czarodziejskiej księgi...  

Wybrzeża przeraźliwym odblaskiem się bielą,  

Jakby pokryte zmarłych śmiertelną pościelą;  

Czarne wody w płomienne rysują się pręgi,  

Przypominając piekieł dantejskie okręgi.  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

V

O wielki poemacie natury! któż może 

Iść w ślad za twych piękności natchnieniem wieczystem?  

Kto uchwyci poranku wzlatującą zorzę 

I zapali rumieńce na niebie gwiaździstem?  

Kto wyrzeźbi kamienne wodospadu łoże?  

Przemówi szumem fali, wichru dzikim świstem?  

Srebrne chmurki zawiesi w szafirów przestworze 

I odbije skał ostrza w wód zwierciadle czystem?  

O wielki poemacie! ciebie tylko można 

Odczuć i wielbić razem w drgnieniu serca skrytem,  

Gdy pijąc wszystkie blaski, źrenica pobożna 

W cichym zachwycie tryśnie źródłem łez obfitem,  

Gdy na skrzydłach tęsknoty dusza leci trwożna 

I nakrywa się własnych marzeń swych błękitem.  

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/asnyk-morskie-oko

Tekst opracowany na podstawie: Adam Asnyk, Pisma, tom III, wydanie nowe zupełne, w układzie i z objaśnieniami F. Hoesicka, nakładem Księgarni F. Hoesicka, Warszawa 1924.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonała Paulina Choromańska, natomiast korektę utworu ze źródłem wikiskrybowie w ramach projektu Wikiźródła.

Okładka na podstawie: Limba nad Morskim Okiem, Ćwikliński, Zefiryn (1871-1930), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.