Krzysztof Kamil Baczyński

Wesele poety

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Wesele poety

Poemat

Basi

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Śpiew I

Co się zdarzy przy drodze — nie wraca, 

i to, co w wieczność odchodzi — ginie. 

Nie płacz, nie płacz, zawsze pozostaje 

urojona podróż po obłokach. 

Nie płacz, zawsze jeszcze zostanie 

tabun drzew niby masztów ze złota, 

jeszcze pragnień w powietrzu śpiewanie, 

jeszcze w trawach wędrówka zostanie 

albo grób — z niego jodłą wyfruniesz.  

Śpiew II

Może przeminą gody¹ ludzkie, 

gody burzom płomieni podobne, 

ale to, co w nich ptakiem zostało, 

pozostało i będzie wołać 

jak na drzewie, jak w gałęziach twoich, 

które z kory zielonej obedrze 

człek lub wiatr żelaznym obojem², 

albo nawet mijając je zetrze 

jakieś z lodu błękitne powietrze, 

ale to, co w nim ptakiem zostało, 

to jest dusza nad prochu ciało.  

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Śpiew III

Nie zapomnisz, nie zapomnisz skał, 

bo się skałą w tobie zaśpiew stał, 

bo gdy kochasz, a kochasz przez przestrzeń, 

choć tak blisko, żeś się morzem zlał, 

toś wrysował się ogniem w powietrze 

i nie zejdzie, ale będzie trwał 

ten korowód, w którym coraz inny, 

malowany na chmurze i wodzie, 

jakby ty w twoich cieni pochodzie 

tak w powietrzu zastygniesz płynny 

i choć gwiazdą byś nawet grał, 

pozostaniesz, nie zapomnisz skał.  

Dom poety

I

Tam jest zawsze jesień, 

pod krużgankiem drzew 

zbiera złote jabłka 

różowawy lew. 

Tam jest zawsze zima, 

w chmur lodowy łuk 

modry łoś unosi 

gałąź białych snów. 

Tam jest zawsze wiosna, 

na dymiącą ruń³ 

ptak zielony zrzuca 

skrzydła rudych łun. 

Tam jest zawsze lato, 

od zmarszczonych rzek 

żółty niedźwiedź zwraca 

ryty w miodzie łeb.  

II

Oto dźwierze⁴ wiatrem rozwarte na przestrzał, 

kute w ciężkim metalu powietrza, 

ponad nimi dzwony liliowe, nad niemi 

drzew korony jak zielone ręce ziemi. 

A nad furtą chodzi niby paw 

herb w koronie z purpurowych traw. 

Wozem ani karetą tam nie zajedziesz, 

bo do dworu nie droga — strumień wiedzie, 

po nim złote łabędzie — w ich biegu 

sercem spłyniesz — i staniesz na brzegu.  

III

Wtedy będzie jakby kniei płynność, 

pół-zielona, a pół-brązowa, 

która z wolna pod wzrokiem się rusza 

żółtym puchem leżących tam zwierząt. 

Więc niedźwiedzie łagodne unoszą 

złotą mądrość dojrzałych głów, 

więc jelenie, więc wilki i sarny, 

jakby zioła naprężonych snów, 

porastają lawinami brzegi 

i czekają milczącym szeregiem 

na twój miękki spokój zapomnienia. 

I jak z arką płyną za domem 

pod skupionym słońcem wszystkich pór, 

a czas przez nie przepływa i szronem 

stygnie z wolna na ich wiecznym śnie.  

IV

Dom jest jasny, zbudowany z blasku, 

jak powietrza bańka, która w więcierz⁵ 

księżycowym rybakom uwięzia 

i ma ściany jakby z roślin i światła 

i z jeziora pułap czy zwierciadła, 

które gwiazdy odbijając wróży 

do muzyki podobne i róży.  

V

Tam się wiedzie miłość wszechstworzeniu 

jak łodyga różowego zioła, 

która rośnie w takim zamyśleniu, 

że podobna jest sklepieniu kościoła 

w stylu ptaków, a te wkoło licząc 

krople głosu — są harfą słowiczą.  

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Otwarcie

Już wiał wiatr trzy razy, a zatem 

most zwodzony zieleni opada 

i w wierzeje przechodzą kwiaty, 

sny i ludzie, zwierzęta i łuny, 

a nad nimi ptaki ciche wieją 

jak w milczeniu zamknięte nadzieją.  

O witajcie! Kapele cykad 

grzmią w powietrzu kując kopuły, 

noc w girlandy ustrojona dzwoni, 

a na przedzie, wśród zielonych koni, 

widzę dzban niosącego Wodnika. 

Za nim smoki purpurowe suną, 

na nich ludzie, którym Pismo mówi: 

«Gdy tysiączne ominiesz zaklęcie, 

na okrutnym smoku jeździć będziesz». 

Powitanie

«Gdzie on?» — wszyscy pytają i dzwonią 

w złote jabłka pod kwitnącą jabłonią. 

«Gdzie on?» — w trawy naprężonej lutnie 

uderzają zdziwieni i smutni. 

«Gdzie on?» — wszyscy ręce w zdumieniu 

wznieśli nagle nad otwartą ziemią: 

Ni w kolebce tam siedział, ni w grobie, 

ni to dziecko, ni elf, ni człowiek, 

a rączkami uderzał w grzechotkę, 

w której z wolna z lękiem rozpoznali 

czarnych niebios świecącą emalię, 

na niej morza się łoskot przewalał 

i zmarszczonych lądów biała fala. 

A on siedział i do siebie gwarzył, 

do narcyza podobny z twarzy. 

Nad nim panna. Ach, tej nie wypowiem, 

coś jak liści szum i fali ciało 

i jak życie nie zamknięte w słowie. 

Więc, gdy wszystko nagle zawołało: 

«Gdzie on?» — rzekła ręce splatając miłośnie: 

«Jeszcze mały». Zawołali: «Cóż się stało?» 

«Nic, do nocy, do wesela — urośnie!» 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Uczta

Wej! Upili się, a setnie upili, 

dziw, że gwiazd na szklanych kręgach nie pobili. 

W jednym dzbanie był zielonobiały 

mus lodowców, które już dojrzały, 

w drugim dzbanie glinianym podali 

sok różowy z krwi i korali, 

w trzecim noc na poły z mlekiem zmieszaną. 

Wej! Upili się, a wstali aż rano. 

Taniec

I

Pod muzyką świat zamknięty 

brzęczy tak 

po jeziorze jak po strunie, 

czy po lipie, czy po łunie 

ciągnie złota dłoń czy ptak. 

Drzewom śpiew — pod drzew zadumą 

wodny ton. 

Ptaki śnią, czy we śnie niesie 

modry jeleń tan po lesie 

w koła łąk.  

Ulatują lutnie — na nich 

lilie gam, lilie gwiazd, 

i cieniami w złocie grając, 

lądy, drzewa omijają 

brzeg płomieni — żółty las.  

II

Unosiły się jelenie i sarny, 

wiały lotem migotliwym i sennym, 

zanosiło grzybami i ptakiem 

na zielonych polan uciszenie, 

aż wiatr począł wznosić szkliste dłonie 

i rozgrzane kształty z wolna studzić, 

więc stawały niedźwiedzie i konie 

i łasice zastygały z wolna, 

aż stanęły i w posągi żywe 

zamieniły się, a rude śliwy 

obrzucały ich w stygnący czas 

ulewami niedojrzałych gwiazd.  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Noc

Szyby deszczu zamknęły noc, 

rozdzielając światło i świat, 

śpiewał jeszcze jakiś obłok przelotny 

i mijały ulewy lat. 

Niebo rosło tylko. Jeszcze mniejszy 

w trzaskających burzach magnetycznych 

tulił ciepło wiolinowych ramion 

i obłoki nalewał w policzki. 

I tak nadzy, w pierwotny czas 

zasypiali zatuleni w futro 

podpalonych gwiazdami niedźwiedzi 

i wiewiórek łuskających lata 

jak orzechy z zielonej miedzi, 

i kołysząc się w ziemi kolebie, 

wyrastając z niej i w siebie rosnąc 

obudzili się w ptasim niebie, 

w które lilią wywiedli się prosto. 

Śpiew końcowy

Ciała, które przechodzą, czym są? 

czym to przemijanie, nie wiesz. 

Ziemia podobna kataklicznym snom, 

odbita przezroczyście w niebie. 

Ani w tym strumieniu przeminie, 

ani w ludach, które przejdą w czas 

jak piasek w starożytnych klepsydrach. 

Ani wiatr, ani cień tak ogarnie 

ich wianie nieustannych płaszczyzn. 

Pozostanie, zawsze pozostanie 

odbicie w niebie, czy chmurze, 

a chmury spadając — powrócą, 

a niebo wznosząc się — spadnie 

choćby deszczem, a w każdej kropli 

pozostanie maleńki obraz.  

rozpoczęte dn. 17 I 42 r. 

ukończone dn. 18 I 42 r.  

Przypisy:

1. gody (daw.) — święto. [przypis edytorski]

2. obój — instrument dęty drewniany. [przypis edytorski]

3. ruń — gęsta, niska roślinność. [przypis edytorski]

4. dźwierze (daw.) — drzwi. [przypis edytorski]

5. więcierz — rodzaj sieci rybackiej. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/baczynski-wesele-poety

Tekst opracowany na podstawie: Krzysztof Kamil Baczyński, Poezje, wybór K. Wyka, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1977.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Maciej Rajski.

Publikację wsparli i wsparły: Katarzyna Walichnowska, Tomasz Kolinko, zby, sroczka, Piotr Skirski, animal, Jan Marcinkiewicz, Sławomir Czarnecki, Joanna Stępień, Alkina, Daga, Justyna Sławik, 10, Beata i Gabrysia Wcisło, Agnieszka Bielawska.

Okładka na podstawie: Hans Olofsson, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.