Jan Kochanowski

Fraszki dodane

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Fraszki dodane

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Nagrobek Stanisławowi Grzepskiemu¹

To miejsce, w którym ciało twoje pochowano, 

Godna rzecz, Grzepski, aby łzami obmywano. 

Nauka, cnota, rozum i postępki święte 

Tam z tobą w ten grób za raz z pośrodka nas wzięte. 

Świat, jesliże dobrze znał te przymioty w tobie, 

Mógłby nie rok ani dwa czernić się w żałobie 

Po twym zejściu. Lecz poty, póki sam stać będzie, 

Niech się twe imię sławi i zawsze, i wszędzie. 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Na Leliwę Tarnowskich²

Nastań szczęśliwie ty, Miesiącu nowy, 

Z taką pogodą i tak ludziom zdrowy 

Jako ten przeszły, po którym ty wschodzisz, 

A niech się cieszym, że nierychło schodzisz. 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Na słownik Mączyńskiego

Żebyś do szkoły nie po wszytko chodził, 

Ale sam czasem drugiemu pogodził, 

Wielką mieć pomoc z tych ksiąg, gościu, będziesz, 

Gdy nad łacińskim językiem usiędziesz. 

Nie bądźcie hardzi swym żakom, mistrzowie, 

Wszystko tu najdzie, co wy macie w głowie. 

Pełna prze zdrowie

Prze zdrowie gospodarz pije, 

Wstawaj, gościu! A prze czyje? 

Prze królewskie. Powstawajmy 

I także ją wypijajmy! 

Prze królowej. — Wstać się godzi 

I wypić; ta za tą chodzi. 

Prze królewny. — Już ja stoję! 

A podaj co rychlej moje! 

Prze biskupie. — Powstawajmy 

Albo raczej nie siadajmy! 

Ta prze zdrowie marszałkowe. — 

Owa, gościu, wstań na nowe! 

Ta prze hrabie. — Wstańmy tedy! 

Odpoczniemże nogom kiedy? 

Gospodarz ma w ręku czaszę, 

My wiedzmy powinność nasze! 

Chłopię, wymkni ławkę moje, 

Już ja tak obiad przestoję. 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przymówka chłopska

„Pijże, włodarzu!” — „Panie, jużem podpił sobie”. 

„Pij ty przedsię!” — „Dziękuję jako panu tobie: 

Mało już nie mam za swe, a człowiek się boi, 

By słówkiem nie wyleciał³, co więc chmiel rad broi”. 

„Pij ty, włodarzu, i mów, coć się będzie zdało, 

Prosto, jako za naszych ojców więc bywało!” 

„Takci bywało, panie, pijaliśmy z sobą, 

Ani gardził pan kmiotka swojego osobą; 

Dziś wszytko już inaczej, wszytko spoważniało; 

Jako mówią: postawy dosyć, wątku mało”. 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Źle dopijać się przyjaciela

Chcecie li słuchać, powiem wam swe zdanie, 

Na czym zależy dobre zachowanie. 

Ale w czas wiedzcie, że nie dzierżę z tymi, 

Którzy przyjaciół szukają pełnymi. 

Trudno by się tam miłość rodzić miała, 

Gdzie swar, gdzie zwada gniazdo swe usłała. 

Trudno ma uróść, co kiedy niebacznie 

I bez rozmysłu szumna głowa zacznie. 

Cnota nad wszystko, a skarbu więtszego 

Nad przyjaciela nie masz uprzejmego; 

Kto się w taki skarb dobrze zapomoże,

Póki żyw, upaść w ubóstwo nie może. 

Ale począwszy od stworzenia świata 

Aż po te nasze ostateczne lata 

Ledwe par kilka w dziejach opisano, 

Które za prawe przyjacioły miano. 

A my się tego piwem dopić chcemy? 

Zaprawdę lekce przyjaźń szacujemy. 

Przypisy:

1. Stanisław Grzepski (1524–1570) — profesor filozofii na Uniwersytecie Krakowskim, autor pierwszego podręcznika geometrii w języku polskim (1566). [przypis redakcyjny]

2. Fraszka wydrukowana w 1. wydaniu Szachów z ozdobionym herbem Tarnowskich (gwiazda nad półksiężycem), zawiera przepowiednię niespełnioną, młody bowiem Tarnowski „zszedł” rychło po ojcu, hetmanie. [przypis redakcyjny]

3. By słówkiem nie wyleciał — przysłowie zanotowane już przez Rysińskiego: „Słówko wróblem wyleci, a wołem się wraca”. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/fraszki-fraszki-dodane

Tekst opracowany na podstawie: Jan Kochanowski, Dzieła polskie, tom 1, Państwowy Instytut Wydawniczy, wyd. 8, Warszawa, 1976

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Dariusz Gałecki, Julian Krzyżanowski, Barbara Otwinowska, Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Okładka na podstawie: See-ming Lee 李思明 SML@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.