Jerzy Liebert

Muza zaścianka

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Muza zaścianka

Dziewczę Dziesięciolecia — źrała¹ figo słodka, 

Smakują ci powoli miejscy patrioci: 

Pan starosta w cylindrze, adwokat i doktor, 

Ulatują nad ciżbą — odświętni piloci! 

O krok, tuż przy mównicy, orkiestra strażacka, 

Duma miasta i źródło zachwytów gawiedzi, 

W głębi — podkowa z krzeseł — sfora magistracka! 

Samotnie na fotelu ksiądz kanonik siedzi... 

Tu rynek przystrojony w szpalery² świerkowe, 

Których woń nozdrza łechce i bije pod piętra, 

W zrudziałe balkoniki, w okna dubeltowe³, 

Skąd zza szyb wyglądają głowy Prezydenta.  

Tu w cieniach chorągwianych, z grubym drzewcem w palcach, 

Odęte matadory, pytie⁴ małopolskie, 

Ojce miasta — śnią Wiedeń, wiedeńskiego walca, 

W listopadowy ranek, w dziesiąty rok Polski!  

Deszczyk mży... gada mówca... Mokną uśmiechnięci, 

Regionaliści ważni, serwiliści⁵ z nudy, 

Mężowie zaufania, dźwigacze pieczęci! 

Prowincja cała moknie! Listopad obłudy!  

Czasem któryś luminarz⁶ i padamdonóżek⁷ 

Łypnie kałużą oczu w bok, gdzie zza bariery 

Wyrasta gawiedź miejska, stłoczona przy murze... 

Wtedy lśni, jakby głaskał cesarskie ordery... 

Leader⁸ znak dał chustką... «Nie zginęła jeszcze!» 

Śpiewają i z łoskotem dźwigają sztandary... 

Rżnie kapela... Tłum ruszył... Mnożą się pod deszczem 

Łysiny, weżetale⁹ i fiksatuary¹⁰... 

On trwa na posterunku... Ku górze wzniósł rękę 

I spod daszka zalotnie w obcisłym mundurze 

Honory czyni domu i kłania się pięknie —  

Pan komisarz się kłania Najjaśniejszej Muzie,  

Która — spłonione dziewczę — przy bębna warkotach 

Umyka brzuchomówcom, lamom, rajcom¹¹ — łykom¹², 

Rzędy krzeseł roztrąca i fontanną błota 

Paskudzi całe spodnie dziobatym ławnikom; 

Która — najpłochsze dziewczę — owego poranku 

Wśród gawiedzi na rynku biegnie przy orkiestrze, 

Gdzie kroczy strażak — pierwszy muzykant w zaścianku —  

I z trąby wydmuchuje roześmianą przestrzeń!  

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. źrały (daw.) — dojrzały. [przypis edytorski]

2. szpaler — dwa rzędy drzew, rosnące równolegle wzdłuż alei. [przypis edytorski]

3. dubeltowy — podwójny. [przypis edytorski]

4. pytia — w mit. gr. Pytia była kapłanką delfickiej świątyni Apollina, gdzie przepowiadała przyszłość; tu przen.: osoba mówiąca niejasno, wieloznacznie. [przypis edytorski]

5. serwilista — osoba służalcza, płaszcząca się przed kimś, przesadnie uniżona. [przypis edytorski]

6. luminarz — osoba godna szacunku; zasłużony uczony, pedagog a. artysta (tu ironicznie). [przypis edytorski]

7. padamdonóżek (neol.) — rzecz. utworzony od daw. zwrotu grzecznościowego „padam do nóżek”; opisuje kogoś, kto jest zarazem prowincjonalnym elegantem i pochlebcą. [przypis edytorski]

8. leader (ang.) — przywódca; tu: dyrygent orkiestry strażackiej. [przypis edytorski]

9. weżetal — materiał, tiul perukarski. [przypis edytorski]

10. fiksatuar (daw.) — brylantyna. [przypis edytorski]

11. rajca — radny, członek rady miasta. [przypis edytorski]

12. łyk (daw. pogard.) — mieszczanin. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/gusla-iv-muza-zascianka

Tekst opracowany na podstawie: Jerzy Liebert, Gusła, Nakładem Księgarni F. Hoesicka, Warszawa, 1938

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Gąssowska Hanna, Dorota Kowalska, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: juantiagues@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.