Józef Czechowicz

hildur baldur i czas

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

hildur¹ baldur² i czas

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

1. wstęp

w pomieszaniu wspomnień jedna druga twarz 

a tak równoległe jak wiosenne skiby 

jak bierwiona³ tratw  

spod powiek ciepłej konchy⁴ 

wyłuskam zblakłe lata 

umiem to ja w gaśnienie uwierzyć skłonny 

kochanek triumfalnego świata  

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

2. poznanie

baldur zamykał oczy ciemne 

bolało go 

blask ulatywał całą noc z arkusza 

heksametr⁵ maszyn drukarskich także niemniej 

męczył ogłuszał 

kończy się rok śnieżycą 

srebra w zaułki nawiał 

tajemniczo 

srebro jak biały safian⁶ 

późno już hildur szedł korytarzem 

on — brzask spędzający ćmy gwiazd 

po prostu stanął z lewą nogą ugiętą 

wszyscy chłopcy tak stoją gdy nie ma powodu do marzeń 

popatrz baldurze 

papier jak flaga zatrzepotał w promieniu łask 

zaczynając długie święto  

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

3. rok pierwszy

pacholę jasnowłose pachnie słodyczą pasiek 

szerokie w bark wiązaniu a wiotkie bardzo w pasie 

goni od czaru do czaru zawzięcie  

mrok ciężkich nocy rudział 

kwiaty strzelały na cierniach 

obaj zapominając o ludziach 

widzieli cień berła 

szczęście  

styczeń luty miesiące mitów 

ciało poznaje dobre uściski 

na gołoledzi też ciało ikar tu spadł z zenitu⁷ 

a choinka ciągle jeszcze śni się błyska 

szczęściem  

w marcu wino dni kołysało szepcząc 

hildur tańczył z cygańskim bębenkiem 

w rytmie wtórował sobie chcąc nie chcąc 

nucił piosenki 

szczęścia  

cała wiosna kwieciste burze 

bzy konwalie narcyzy róże 

korowodami wonnymi zbiegają ku temu 

który je urzekł 

szczęściem 

czerwiec lipiec i sierpień ciągną słoneczną strunę 

przed nagimi rozlewają nurt rzeki 

więc łodzie świętojańskie upalne muzyki fruną 

i wilgotny urok z łozin 

późna noc ja wiem na czarne brzegi 

szczęście zanosi  

wrzesień pogoda stojąca woda 

złocista woda stawu 

włosów hildura świeci hełm 

i w mieście 

po kolumnach po liniach architrawów⁸ 

schodzi radosne spojrzenie szept 

szczęście 

jesień to dziwna pora bez niebios kobaltu⁹ 

usmutnia ogrody deszczów bulgot 

są mokre a pełne pomarłych łodyg 

pierwszych cieniów pierścieniem staje się myśli kółko 

ale szybko otrząsa się baldur 

jest szczęście 

szczęście młodych  

znowu zima zawiesza lampy nad śmiechem 

o któż by tam patrzył na godzin połamanych stos 

hildur i baldur na wszystko odpowiadają w głos 

szczęście ono zawsze było lotne i lekkie 

jak jasny włos 

4. skrót innych lat

1932 

chwiały się nocne ballady zorzą nakryte modrą 

jaśniało zawsze jaśniało u łoża tkanin i kurtyn 

nawet wrogowie palili zwycięzcom ambrę¹⁰ bursztyn 

bo antyk wskrzesi pierś płaska włosy ze złota biodro 

1933 

już nie ma takich wydarzeń które nie kipią weselem 

od srebra rosy porannej do srebra zmierzchu jest chmielnie 

księżyce jazdy zieleń śnieżyce gwiazdy zieleń 

orszak wierszy wysławia pełnego szału pełnię 

1934 

hildur mężnieje tańcząc po zimie jesieni wiośnie 

niestety w ramion układach ostrzejszy rysuje się kontur 

zabrzęknął kosą starzec tak przypomina co rośnie 

nachyla usta czy liście do ciemnych wód acherontu¹¹  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

5. wszystko przemija

skrzydła w niebie furkoczą głucho 

ikar to ikar opuszcza dedala 

piorunów starca szkarłatna fala 

uderzy w puchar 

pozbawiona kulis przepychu 

ziemia stromo się piętrzy 

już wielkie schody wiodą pod chmur dno 

ptaki padają na marmur cicho 

szczęście osłabia 

ptaki mrą  

a starzec za tymi dwoma rok po roku zatapia 

jak sine kry 

kogut zapiał 

kosa się skrzy  

baldurze wyżej ty czujesz nie ma powrotu 

och idzie kosę odrzucił a ujął śpiewny łuk 

to znaczy śmierci nie chce tylko go strąci grotem 

abyście razem nie doszli do czarnych strug 

stopnie z białego kamienia siło przedwieczna pogaś 

przecież płonące w słońcu wydają hildura na strzał 

groźnego wroga 

imię jego nienawiść młodych ciał  

przyklęka błyska brodą asyryjską 

napina cięciwę 

świsnęło 

to już to  

spada hildur kołuje w otchłani siwej 

ugodzony pod serce nisko 

a światło pszenicznych włosów jak siostra za nim szło  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

6. epilog

baldur otworzył oczy rano 

pięć lat już temu arkusz bielił się spod pięści 

w taki sam świt 

gdy cichły czarne maszyny 

za wcześnie cię wieńczonym nazwano 

jasny jedyny 

nie żałuj wstąpiłeś w mit  

Przypisy:

1. hildur (isl.; rzecz. r.ż.) — walka; skandynawskie imię, zarówno męskie jak i żeńskie. W wydaniu z 1936 w tytuł wkradła się literówka i zamiast hildura pojawił się hidur (hebr.) — elegancja; piękne spełnianie nakazu (hidur mitzvah). [przypis edytorski]

2. Baldur (Baldr, Balder) — jeden z bogów w mitologii nordyckiej, syn Odyna, symbol światła i piękna. Ulubieniec bogów, podstępnie zabity strzałą z jemioły. [przypis edytorski]

3. bierwiono —kawałek drewna oczyszczony z gałęzi, przeznaczony na opał. [przypis edytorski]

4. koncha (z gr.) — muszla. [przypis edytorski]

5. heksametr — specyficzne akcentowanie wiersza; heksametrem napisane są najstarsze greckie epopeje: Iliada i Odyseja Homera. [przypis edytorski]

6. safian (z pers.) — barwiona kozia skóra. [przypis edytorski]

7. zenit — najwyżej położony punkt na niebie. [przypis edytorski]

8. architraw — w budownictwie antycznym to dolna część belkowania leżąca bezpośrednio na głowicy kolumny. [przypis edytorski]

9. kobalt — pierwiastek chemiczny; metal o srebrzystoszarym kolorze. [przypis edytorski]

10. ambra — wydzielina przewodu pokarmowego kaszalota o balsamicznym zapachu; używana do wyrobu perfum. [przypis edytorski]

11. Acheront, Acheron — w greckiej mitologii jedna z rzek kraju zmarłych, Hadesu; Acheront to rzeka smutku. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/nic-wiecej-hidur-baldur-i-czas

Tekst opracowany na podstawie: Józef Czechowicz, Nic więcej, wyd. Księgarnia F. Hoesicka, Warszawa 1936.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN. Utwór powstał w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.".

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Katarzyna Dug, Marta Niedziałkowska, Hanna Zając.

Okładka na podstawie: Strange attractor?, kevin dooley@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.