Północ już była...

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Północ już była...

Północ już była, gdy się zjawiła 

Nad bliską doliną jasna łuna; 

Którą zoczywszy¹ i zobaczywszy, 

Krzyknął mocno Wojtek na Szymona: 

Szymonie kochany, znak to niewidziany, 

Że całe niebo czerwone. 

Na braci zawołaj, niechaj wstawają; 

Kuba i Mikołaj niech wypędzają 

Barany i capy, owce, kozły, skopy² 

Zamknione³. 

Na te wołania z smacznego spania 

Porwał się Stach z Grześkiem i spadł z broga⁴; 

Maciek truchleje⁵, od strachu mdleje, 

Woła: uciekajcie, ach dla Boga! 

Grześko nogę złamał, Stach na nogę chromał⁶, 

Bo ją w kolanie wywinął⁷. 

Oj oj oj, dla Boga! Pawełek woła: 

Uciekajcie prędko, gore⁸ stodoła; 

Pogorzały szopy i pszeniczne snopy, 

Jam zginął. 

Leżąc w stodole, patrząc na pole, 

Ujrzał Bartos stary anioły, 

Którzy⁹ wdzięcznymi głosami swymi, 

Okrzyknęli ziemskie padoły¹⁰: 

Na niebie niech chwała Bogu będzie trwała, 

A ludziom pokój na ziemi. 

Pasterze wstawajcie, witajcie Pana; 

Pokłon Mu oddajcie, wziąwszy barana; 

Skoczno¹¹ Mu zagrajcie, głosy¹² zaśpiewajcie 

Zgodnymi. 

Więc ich tamuje¹³ i perswaduje¹⁴ 

Bartos jako stary w te słowa: 

Czego¹⁵ krzyczycie, gwałty czynicie? 

Nie gore, lecz to rzecz nowa: 

Bóg się na świat rodzi, witać się Go godzi¹⁶, 

Pójdźmyż do Niego z darami. 

Weź Kuba jędyka¹⁷, ty Wojtku cielę; 

Ja Mu poduszeczkę z puchu uścielę; 

Grześko zagra w dudki¹⁸, by skakał malutki 

Wraz z nami.  

Biegną więc w skoki¹⁹, nabrawszy w troki²⁰ 

Jabłek, obwarzanków i gruszek: 

Miodu praśnego²¹, masła młodego, 

Mleka i śmietany dzbanuszek: 

Kurcząt młodych czworo, 

kur starych ośmioro, 

Przy tym jaj świeżych dwie kopy²². 

Dwie kozy dla mleka i jagniąteczko, 

Jędyka, kapłona ²³i cieląteczko; 

Idąc wygrywają, szczęśliwie stawają 

U szopy. 

Stojąc pod ścianą, powyjmowano, 

Co z sobą przynieśli dla Pana: 

Dał Wojtek cielę, Stach jaj kobielę²⁴, 

Mikołaj i Szymon barana; 

Grześko obwarzanki, Kuba dzban śmietanki, 

Przytem jaj świeżych dwie kopy. 

Klęknąwszy, z darami serca oddali; 

Stanąwszy parami, na dudkach grali; 

Potem się skłonili, do domu wrócili 

Wesoło.  

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. zoczyć (daw.) — zauważyć. [przypis edytorski]

2. skop — wykastrowany baran. [przypis edytorski]

3. zamkniony – dziś popr.: zamknięty. [przypis edytorski]

4. bróg — daszek chroniący siano. [przypis edytorski]

5. truchleć — drętwieć ze strachu. [przypis edytorski]

6. chromać (daw.) — kuleć. [przypis edytorski]

7. wywinąć — tu: zwichnąć, skręcić. [przypis edytorski]

8. gorzeć (daw.) — palić się, płonąć. [przypis edytorski]

9. którzy — z użycia tego zaimka wynika, iż w kolędzie anioły są rodzaju męskiego. [przypis edytorski]

10. padół (daw.) — nisko położony teren, przen. cała ziemia. [przypis edytorski]

11. skoczno — dziś popr.: skocznie. [przypis edytorski]

12. głosy — dziś popr. forma N. lm: głosami. [przypis edytorski]

13. tamować — powstrzymywać. [przypis edytorski]

14. perswadować — tłumaczyć. [przypis edytorski]

15. czego — dziś popr.: czemu. [przypis edytorski]

16. godzi się (daw.) — wypada, należy. [przypis edytorski]

17. jędyk (gw.) — indyk. [przypis edytorski]

18. dudki a. dudy — instrument ludowy składający się z piszczałek, do których powietrze tłoczono za pomocą skórzanego miecha. [przypis edytorski]

19. w skoki (daw.) — częściej „w skok”: szybko. [przypis edytorski]

20. troki — rzemienie służące do przywiązywania części ubrania. [przypis edytorski]

21. praśny (reg.) a. przaśny— surowy, niezakwaszony (wynika stąd, że nie chodziło o miód pitny, lecz o naturalny). [przypis edytorski]

22. kopa — 60 sztuk. [przypis edytorski]

23. kapłon — wykastrowany kogut. [przypis edytorski]

24. kobiela — kobiałka, koszyk. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/polnoc-juz-byla

Tekst opracowany na podstawie: Karol Miarka, Kantyczki. Koledy i pastorałki w czasie świąt Bożego Narodzenia po domach śpiewane z dodatkiem pieśni przygodnych w ciągu roku używanych, Mikołów-Warszawa 1911

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: Święta Rodzina, nieznany malarz niderlandzki, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.