Jan Kochanowski

Tren XII. (Żaden ojciec podobno barziej nie miłował...)

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Tren XII. (Żaden ojciec podobno barziej nie miłował...)¹

Żaden ociec² podobno barziej³ nie miłował 

Dziecięcia, żaden barziej nad mię nie żałował⁴. 

A też ledwie sie kiedy⁵ dziecię urodziło, 

Co by łaski rodziców swych tak godne było⁶: 

Ochędożne⁷, posłuszne, karne, niepieszczone⁸, 

Śpiewać, mówić, rymować, jako co uczone⁹; 

Każdego ukłon trafić¹⁰, wyrazić postawę¹¹, 

Obyczaje panieńskie umieć i zabawę¹². 

Roztropne, obyczajne¹³, ludzkie, nierzewniwe¹⁴, 

Dobrowolne¹⁵, układny¹⁶, skromne¹⁷ i wstydliwe. 

Nigdy ona po ranu karmie nie wspomniała¹⁸, 

Aż pierwej Bogu swoje modlitwy oddała. 

Nie poszła spać, aż pierwej matkę pozdrowiła 

I zdrowie rodziców swych Bogu poruczyła¹⁹. 

Zawżdy przeciwko ojcu²⁰ wszytki przebyć progi, 

Zawżdy sie uradować i przywitać z drogi. 

Każdej roboty pomóc²¹, do każdej posługi 

Uprzedzić było wszytki rodziców swych sługi²². 

A to w tak małym wieku²³ sobie poczynała, 

Że więcej nad trzydzieści miesięcy nie miała. 

Tak wiele cnót jej młodość i takich dzielności 

Nie mogła znieść: upadła od swej[że] bujności²⁴, 

Żniwa nie doczekawszy. Kłosie mój jedyny 

Jeszcześ mi sie był nie zstał²⁵, a ja twej godziny 

Nie czekając²⁶, znowu cię w smutną ziemię sieję, 

Ale pospołu z tobą grzebę²⁷ i nadzieję, 

Bo już nigdy nie wznidziesz²⁸ ani przed mojema 

Wiekom wiecznie²⁹ zakwitniesz smutnemi oczema³⁰. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. ociec (starop.) — ojciec. [przypis redakcyjny]

3. barziej (starop.) — bardziej. [przypis redakcyjny]

4. żałować — tu: opłakiwać. [przypis redakcyjny]

5. ledwie sie kiedy (starop.) — rzadko się kiedy. [przypis redakcyjny]

6. łaski godne — godne serdeczności, życzliwości, miłości. [przypis redakcyjny]

7. ochędożny (starop.) — schludny, czysty. [przypis redakcyjny]

8. niepieszczony — nie rozpieszczony. [przypis redakcyjny]

9. jako co uczone (starop.) — jakby specjalnie uczone lub: jak ktoś, kogo uczono. [przypis redakcyjny]

10. ukłon trafić — naśladować ukłony. [przypis redakcyjny]

11. wyrazić postawę — przedstawić czyjeś zachowanie się, naśladować je. [przypis redakcyjny]

12. zabawa* (daw.) — zajęcie. [przypis redakcyjny]

13. obyczajny (daw.) — grzeczny; znający obyczaje. [przypis redakcyjny]

14. nierzewniwy (starop.) — niepłaczliwy. [przypis redakcyjny]

15. dobrowolny* (starop.) — chętny, posłuszny, pełny dobrej woli. [przypis redakcyjny]

16. układny (daw.) — zgodliwy, grzeczny. [przypis redakcyjny]

17. skromny — w znaczeniu współczesnym lub: spokojny, pokorny. [przypis redakcyjny]

18. po ranu karmie nie wspomniała — z rana nie dopominała się o jedzenie; karmia (starop.): pokarm, dziś tylko o pokarmie dla zwierząt mówi się karma. [przypis redakcyjny]

19. poruczyć (daw.)— powierzyć. [przypis redakcyjny]

20. przeciwko ojcu* — tu: naprzeciw ojcu, w kierunku ojca, na spotkanie ojca. [przypis redakcyjny]

21. Każdej roboty pomóc (starop.) — pomóc w każdej robocie, przy każdej robocie. [przypis redakcyjny]

22. Uprzedzić (...) wszytki rodziców swych sługi (starop.) — uprzedzić w wykonywaniu posług służbę swych rodziców. [przypis redakcyjny]

23. w tak małym wieku — w tak młodym, delikatnym wieku. [przypis redakcyjny]

24. bujność — obfitość plonu, wybujałość. [przypis redakcyjny]

25. nie zstał się (starop.) — nie dojrzał. [przypis redakcyjny]

26. twej godziny nie czekając — nie czekając na właściwą dla ciebie chwilę (aż staniesz się dorosła). [przypis redakcyjny]

27. grzebę (forma starop.) — grzebię. [przypis redakcyjny]

28. nie wznidziesz (forma starop.) — nie wzejdziesz. [przypis redakcyjny]

29. wiekom wiecznie (starop.) — po wiek wieków, na wiek wieków. [przypis redakcyjny]

30. przed mojema (...) oczema (starop.) — przed moimi oczami. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-xii

Tekst opracowany na podstawie: Jan Kochanowski, Treny, Drukarnia Łazarzowa, wyd. 2, Kraków, 1583

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Okładka na podstawie: there was snow, slightly everything@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.