Agnieszka Wolny-Hamkało

Nikon i Leica

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

ISBN-978-83-288-5249-5

Nikon i Leica

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

ona

wiatr nam urywa ogniki, uschłe 

papierosy: nasze czarne czułki 

palczaste. sztywne przedszkolanki 

ciaśniej wiążą szaliki dziewczynkom 

(plując tiktakami, detonują miętę).  

nasze pueblo wygląda jak tarta: 

w metrze kebabu od metra, 

śródmieście śpi w siwej ściółce, 

a parki i barki pracują na czas.  

wszystko żyje po to, żeby być na zdjęciach, 

mam rybkę w koniaku, mam mak.  

i on

Latem jeździli dziewczynkom 

po bransoletki, majstrowali 

przy motorynkach. A w styczniu 

był wieczór w przydrożnej cukierni 

i noce pod niebem z kieszonkowym 

indeksem nieba. Gorzej, kiedy na szosie 

paliła wagony tytoniu z debilem 

Jose, a on ćmił w barze najkrwawszą 

Mariannę. Aż wrosła w niego jak w grudzień 

bagienne sikorki w kapturkach. 

Zrzuca to z siebie, jakby się otrząsał. 

Stłuczony obiektyw, zeschnięta figa 

przy zlewie — corpus delicti 

jej improwizacji. Ładnie się zestarzał 

i nadal ma gdzieś szczotkę do włosów, 

która pękła, gdy wracali z gór 

lamborghini pełnym rudych maków.  

salto

W niedzielę znużona niedzielą, 

zaprzątnięta myślą, żeby się stąd wyrwać, 

uchylić cylinder smogu, by widzieć powszechne 

czyste miętowe niebo wygięte jak pryzma. 

Soczyste rabatki, wyczesane słońce. 

Pójść za wrzawą wróbli z kluczami do aut 

w płóciennych kieszeniach, z ogniem, zżyć się 

z myślą, słyszeć przez poduszkę, 

co w trawie piszczy i że się żyje — 

nieustępliwie. Naprawdę. Grzać 

w okamgnieniu, zanim pieśń 

wyzionie ducha, nim piosence 

ktoś przetrąci kark. 

Historia prawdziwa

Od psa pochodzę a pióra 

dał bażant. Chłopcy lubią z mąki 

moją duszę płytką jak wydma. 

W środku mam pełno pajęczyn. 

Lalki bez ust są znów chudsze, 

daję im zupę z ziemi i mrówki 

z cukrem. Moja małpka Rita 

wyniosła się z jajka skulona 

jak żółtko, jak smocza wróżka. 

Teraz panowie wyciągają ze mnie pieśni 

przez usta. Patrzę wtedy na rzekę, 

płynie w niej zsiadłe srebro i księżyc 

nadstawia złamany obojczyk 

pod nurt. Ziemia znów dymi jak azot. 

Rano mam ślad na skórze.  

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

nordic

biała noc: przez nią 

świecę. Rośnie błyskawicznie 

śmiech srebrny jak szpilka. 

Wpadam w popłoch w śniegu. 

Przystaw mnie do światła 

i skalecz mi język. Dwie godziny 

mrozu i krwawnik w lusterkach. 

Tiule i ekrany styczeń w mieście wiesza.  

Ruda żelaza brudzi płaszcz burberry. 

Krwawnik ścięty w kałużach 

jest jak pełna łąka. Kup płytę 

ultrasonic to też będziesz w niebie. 

Strudel dla stołu. Zapraszam do siebie. 

Śmiech braci mlecznych i błękitna ślina 

zrobią z nami wszystko. Połykaj. Zaczynaj.  

spontan pop

Z diagnozą „wyczerpanie & wyniszczenie” 

trafiłam na oddział wiosny. Kazali mi spać 

to spałam. Film mi się urwał nad rzeką. 

W filmie wszystko jest szare, jak w marcu. 

Kochamy się na stojąco (bohater w sytuacji, 

której nie rozumie). Wyszłam ze snu z przestrogą: 

nie wsiadaj z obcą kobietą na sanki. To może być 

królowa, Kaju. Jakby co — wiem, co robić. 

Dopóki jestem miauczącym psem na twojej 

krótkiej smyczy — na krzesłach w poczekalniach 

lubię siadać po kimś, kto mi zliże cukier 

z łyżek obojczyków. I żyć na niby, na brudno 

w połowie drogi skądś dokądś. Bo lubię 

ścieżki dźwiękowe, puste studia filmowe, 

w których sypie się plan. Nadpobudliwość miasta 

znam jak topiki w tropikach.  

Kiedy do mnie mówisz, rozdaję światło 

i można mną leczyć, można mną prasować, 

w nagrodę mnie karze czerwony brylancik 

jak dioda w ustach na Greenpoincie 

więc weź mnie, weź, jestem mądra: wiem — 

w Norwegii się jeździ na nartach, 

w Szwajcarii jodłuje. I zabierz stąd 

te grafomańskie zdjęcia cipek z Norwich. 

Kiepskie książki miały jednak dopiero 

nadejść (I’m afraid). 

jeśli już to

Boli go głowa: płaci, 

ale jest to opłata 

do przyjęcia. Zażył żeń-szeń 

i apap i chce, żeby mu wierzyć. 

Czyta hard-kabalistów i mam 

pójść z nim dzisiaj na drinka.  

Jestem w szczerym polu 

(w głębokiej dupie, jak głosi dystych) 

jak głosi brat Łata z zakonu piśmiennych, 

bo aniołem jestem tylko w dni parzyste 

(wierzę ci). I to, że nie napisałam, 

że cię lubię, nie znaczy, że cię nie lubię 

(lubię cię). Więc jaki masz smak w ustach, 

co teraz robisz i czemu nie ze mną?  

I tak, chciałabym, jak mówi psalm, 

włożyć ci palec w oko, 

dobrać się do mięsa, 

nagrać je na płytę. Do tego 

(od tego) pada drobny śnieg 

w polu nauki, kiedy postanawiam 

zawiesić się w funkcji anioła 

i jednak przespać się z tobą  

w łazience i nagle nie wiem, 

jak zacząć, jak przestać, jak 

mówią politycy — nie ma 

dobrych rozwiązań. 

Cudowne zadanie aktorskie: oswoić 

twoje nałogi, zostać jednym z nich.  

bajka

W gminie Miękinia 

namierzył ją wczoraj. 

Przebierał się w zęby, 

białe prześcieradła — 

wtedy w nocnych bitwach 

nie miała z nim szans. 

Ten piękny listopad 

to przeciąg w jej głowie. 

Wydała mu wszystkich. 

I nikt się nie dowie 

jak ostre są rysy miasta, 

kiedy masz rewolwer 

w pluszowej kaburce. 

A budzi cię strach. 

cukierki z trawy

w towarzystwie dwóch nieustalonych mężczyzn 

widział zator na Bródnie. Powiedział: 

to dla mnie za trudne. To dla mnie za trudne. 

Ze świadkiem rozstali się w gniewie. Krystian B. 

w jednym z wrocławskich lokali napluł mu na plecy 

i nazwał wulgarnie. Wciąż nie zbadano plamki i źdźbła 

znalezionych w jeszcze ciepłej nokii. 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

obiady otwarte

Jawajski krajobraz w śląskim polskim mieście: 

słońce zmęczone ciążami, w gorącej wodzie 

kąpane — skraca czas podróży. W ogrodzie 

za domem kółko różańcowe. Duch 

whisky duszkiem pitej o poranku 

tygodniami krąży nad sadzawką. I światła 

nad Zaolziańską jak trio kolorowych papug. 

Smużki mrówek, księżyc w bibułce i bajki 

muzyczne (muzykę gamelanów opisywano mi 

jako kling-klang ding-dong). Jak na Jawie: walka 

z przeciągami, ciągłe zmaganie się z ziemią. 

Tyle traci się czasu, jeśli się nie zna języka. 

Moje włosy pachną prażonym cukrem, 

kiedy zbliżasz się zabobonnym krokiem.  

śnieg

kiść zapalniczek 

grzechocze ci w spodniach 

jak garść cukierków ślazowych. 

W oknach pomyka żółta animacja 

i cisy się cisną na wizję roziglone 

wżarte w śnieg murzynki. 

Jest wigilia, idziemy porzucać do kosza 

na topniejącym śniegu grać do upadłego 

aż nam zadymi z czapek i obłoczki pary 

urosną na okularach. Twoje rumiane policzki, 

jakbyś najadł się głogu. Kałuże strzaskane lodem, 

pobite gary, jak potłuczone gwiazdy na rykowisku. 

I już za chwilę przecierki chmur, warkoczyk błota 

na okularach, kiedy idziemy przez grudzień, 

a śnieg rośnie nam w ustach jak żelki. 

To przyzwoity początek. Czysta wiedza 

na temat nieznanego lądu i jego sposobów 

jest wartością pożądaną, ekstra. 

Na razie wysyłamy sobie ciepłe ognie. Chociaż 

można się ciebie bać: bo co mi zrobisz, 

jak mnie złapiesz i kto ci się oprze? 

Śnieg to aspartam, kiedy mnie nacierasz 

aż światła kucają i świat staje dęba. 

Nie myśl, że niczego nie napisałam 

po tej wybuchowej środzie, po której 

omal nie skończyliśmy w łóżku, 

a na pewno najedliśmy się śniegu, 

i księżyc — ta zapłakana małpa — 

zwyczajnie nas wygwizdał, zaś miasto 

pełgało w oddali jak chatka 

z białych kafli. Ty, nie przeginaj. 

Jestem w szczerym polu. Opuszki 

twoich palców zachwyciły mnie, 

jak mówi psalm. Jeśli chcesz wiedzieć 

który — pocałuj mnie. 

pokój

Zamieszkała wreszcie. 

„Na poważnie”. Zamieszkała 

w pokoju pełnym żółtych książek. 

Prowadzi życie z całą dostojnością 

„życia”. Robaczki z książek 

wchodzą jej we włosy. 

To jest odpowiednie dla niej 

towarzystwo. Czasem 

stacjonują w parczku białowieskim. 

Czasem okno otrząśnie się z deszczu 

jak wielbłąd: to miejsce 

od którego znów liczy się czas. 

fleszmob

Zaśpijmy dzisiaj — będzie fajnie. 

Zaśpijmy specjalnie. Udajmy 

gorączkę, udajmy malarię. 

Olejmy awizo, zignorujmy 

dzwonki, grajmy zaginionych, 

tylko troszkę martwych. 

Zaśpijmy zupełnie 

dzień dniem bez nas zróbmy. 

Bez nas się obejdą 

te ważne spotkania, te straszne wypadki. 

Zaśpijmy dzisiaj, nie mówmy już nic. 

evergreen

Kaskaderka trzyma w ustach szpilki, 

którymi spina krawaty storczyków, 

bałagan róż. Kiedy wstążki trzęsą się 

przy jej pasku, jak kobra i febra, a paproć  

jak pies łasi się do stóp i wszystkie przeciwko niej 

róże narażone na pośpiech klientów. 

Myślę o jej muślinowych kolanach. 

Założę się, że nocą wciera płatki w obojczyk,  

że ma między piersiami storczyk 

ostry jak pitbull, bo od teraz obowiązuje 

poetyka suspensu. Bo nagle postanawia 

pójść do łóżka z młodą polską prozą  

i usłyszeć jak wymawiam „Seamus Heaney” 

(a ja przypominam: anioły nie miauczą). 

Od dziś ma sukienkę w grzybki atomowe. 

I cierpki zapalnik zaraz pod językiem. 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

miłość to, miłość tamto

Do słowa koniec 

nie pasuje przymiotnik 

szczęśliwy. Do słowa 

koniec nie pasuje 

żaden przymiotnik. 

W grę wchodzi kolosalna kasa. 

Ja nie wierzę w wiedeńskie kawiarnie 

Gotów jest zmienić się dla mnie 

w młodą polską prozę. 

Więcej poruszenia 

wywołuje Magic Mouse. 

każdy ma swoje pięć minut

Lato wstrzymało oddech. 

Na szosach kurz, wszystko 

w puszystych sweterkach.  

Niestrawione przez miasto dziewczyny 

wyplute na autostrady. Słońce 

im serdecznie przysparza lekkości.  

Nagle są gwiazdami na szosie — 

ksenony po nich błyskają jak flesze 

obsadzając w rolach o jakich nie śniły. 

Orzeszek w leszczynach 

w środku jak ziemniaczek 

trzcinowo-próchniowy.  

Saszetka-kondomka 

z mleczkiem avocado. Niewyczerpane 

zasoby ciepła. I nikt się nie dowie  

że umie robić galaretkę z pigwy, 

ma włosy miękkie jak biszkopt 

i lubi piesze wycieczki.  

cyt

Nomen omen Pustków Wilczkowski, 

gdzie na Placu Wariatów kradłeś mandarynki, 

zrozumiałam, że Bauman jest Bogiem, 

a kremówka z Wadowic 

uzyskała status cudownego ciastka. 

Zanim dzieci z główkami czarnymi jak śliwka 

częstowały nas mączką kostną — 

umieraliśmy w kakofonii krużganków. 

Twoje oczy połyskiwały jak czarny bez 

w laboratoriach in vitro. 

Finiszujemy pod opieką policji, 

postulując powrót do ciała, bo szpilki 

w torebce aż miauczą, żeby je ubrać. 

Ta sukienka jak złoże werniksu 

przegląda się w czterdziestokaratowym 

uśmiechu. Jak ty to robisz?! 

— Dieta niełączenia. Zmyłki rzeki, 

kiedy boksuje piach i tli się. 

lub marsz jamników

W zeszłym roku na marszu 

stawiły się tysiące (jamników). 

Nie licząc przedstawicieli ras (zaprzyjaźnionych), 

które również są mile widziane (w pochodzie). 

Jurorzy będą oceniać pomysłowość (i wykonanie) 

(jamniczych) przebrań. Pod ratuszem 

uczestników marszu powita prezydent (miasta). 

Podsumujemy też przebieg (jamniczych) konkursów 

na najciekawsze opowiadanie (o jamniku) 

i najciekawszy portret (jamnika). 

Do wygrania jest kolczyk oniemiały w śniegu 

i książka pisarki, która dopiero zostanie odkryta.  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

toffi

Jesienią trumny 

szybciej znikają pod ziemią. 

Dlatego gdzie indziej pójdziemy 

dokończyć twoją historię, 

Danielu. Pachniesz granatem 

i toffi i mam nadzieję, 

że nie jesteś chłopcem 

rodzaju żeńskiego, 

smutna jak dingo 

jaszczurko z Loch Ness. 

Dziś kocham cię w jidysz.  

nikt nic

Prawie nic: kilka esemesów, 

senna erotyka nad ranem, 

jakiś wspólny śmiech 

nie pamiętam czym wywołany. 

I coś niemiłego — też razem: 

zgubiony telefon, jakaś mała kradzież. 

Czułość dawkowana jak barbiturany. 

Zeby utrzymać to nic. Teraz 

połóż się pośród tego, poczuj 

jak się napina, zawiązuje — 

aldehyd, jakaś nowa struna. 

I pamiętaj jak ci nie wolno. 

Pomyśl o nim coś brzydkiego 

i obudź się. 

mo

Dzisiaj stuknęła mu piątka. 

Dostał kolorową szczepionkę 

i korzeń o imieniu Mo.  

Miał taką gorączkę, 

że szczekał. Śniły mu się 

pająki uśpione w orzechach.  

Cień mu rósł, dostawał starych oczu, 

wyciągał palec pewny jak wymię.  

Aż dziw, że rwał się do snu. 

Tym razem zamówił historię o faunie  

i zestaw tęczowych bierek 

z widłami w kolorze indygo.  

alchemia

Jest rentgen pod mansardą i kolejka, 

która chce zobaczyć swoje sprute wnętrze. 

Ludzie zamiast spraw pilnych dostają 

płuc, czaszek, piersi i kamieni w piersiach.  

Czaszka mojego pokoju jest wielka i krucha 

jak pusta głowa gipsowa. Futryny wpuszczają 

kuchenny zapach hotelu, pisk kotów. Smutek 

z pokojów uwalnia się kominami i wraca do rzeki  

lamentując w rurach. Miłość w pokojach 

jest mokra i krótka. Ma zapach zmurszałych desek 

i pleśni, która jest tu wpisana we wszystko. 

Tylko kiedy piszę moja głowa jest lampą,  

radioaktywnym grzybem, wahadełkiem nad żyłką 

światła. Czasami dom wpuszcza gwiazdę, pleśń 

cofa i da się wierzyć w boga, że ma skórę 

z ciasta i zamieszkamy w niej razem, choćbyśmy żyli  

jak teraz — w całkiem innych bajkach.  

ściana

Gdzie są ludzie? 

W środku, ale 

nie ruszają się.  

Chciała wrócić do snu, 

pokoju, który był 

pod jej pokojem.  

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

żar

Aktorzy narzekali, że nie wiedzą 

gdzie mają usta. Stylizacja jest łatwopalna 

i sprawia problemy w czasie lunchu. 

Łatwo można stracić twarz 

paląc lajta (szukajcie nas wtedy 

w archiwum wycinków). Wystarczy 

draśnięcie i śnieg stanie się. Lipcowy. 

Kościelne florystki zacierają ręce. 

Siostry sercanki uprzątnęły błonia. 

Choć przecież wszyscy wiemy, 

że wolą na werandzie patrzeć, 

jak miesiąc wpada w rudy, 

a bibuła miasta 

obraca się w żar.  

biała noc

Dziewczyna w rajstopach 

znajduje pod lodem 

solidny piękny uniwersalny 

nóż.  

niskie kobiety integrują wieś

jak dreszcz 

emotikon 

z głębi 

oceanu 

miasto 

jak budząca 

grozę 

ale piękna 

pieśń  

jak sztabka 

wolframu 

w liście 

akustycznie 

ekstra — miasto 

jak błąd 

w druku 

geranium 

i pleśń  

po nocy 

zwierzeń 

i voo doo 

patrzę jak cień 

mi odrasta 

posiadaczka 

fortepianów 

wieczorynka 

Straussa  

ma to 

miasto 

w kieszeni 

przyszła po mnie 

jej chude 

niebieskie 

ciało 

skrzyło się 

spokojnie 

dziko 

i hulaszczo 

by było 

ciekawiej 

klubowa 

historia 

miasta 

tłuste bity 

w kawie  

pot

Wszystko, co żyje 

maszeruje na nas. 

W pancerzach, kołyskach, 

w muszelkach, kokonach. 

Łańcuszek mrówek, 

kołtun białych ciem. 

Klekot, klekot suchych pancerzyków 

i wilgotne ślady. 

Idzie po nas mięso, 

nieczytelne znaki — smużki 

na asfalcie, zielone 

odchody. Kurier z czarną metką. 

Odszczekaj tę miłość, 

odpukaj tę miłość 

z pszczelim sercem i miodem. 

Reszka. Przegrałeś. Idą 

kwaśne deszcze. Twoje echo w innym 

gra na moich ścięgnach do re mi.  

sztuczki

Puszczę cię 

będziesz gruba 

utyjesz po dzieciach 

przestanę tu sypiać 

zacznę pachnieć inaczej 

jakie świństwa robiłem 

odejdź uciekaj 

dałbym ci dwa lata 

potem cię puszczę 

będę się upijać 

żeby cię nie zdradzać 

a potem cię puszczę 

To mi się miesza 

To mi pachnie przeszkadza 

To zostawia ślady 

Będę wracał pijany 

będę pachniał inaczej 

Jestem stary zaszyty 

Jestem brudny umieram 

Będziesz pięćdziesiąta 

Nie różnisz się niczym  

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

nie zdążył

Nie zdążył się do niej przywiązać 

(bał się). Nie zdążył się przywiązać 

do świata, języka. Bo kim mówi 

kim myśli — tobą? Nie zdążył. 

Wpadał jak po ogień, kochał się 

jakby z daleka jakby 

nie przepadali za sobą. 

Zdrobnienie imienia — 

to wszystko na co go stać. 

Słaby złoty, marcowy śnieg. 

Do niczego to niepodobne. 

Papieros był słodki był słony. 

Skąd wróciłaś dziewczynko? 

Czym masz włosy zlepione? 

Oddychasz powietrzem z piwnic. 

Miłość w trybie esemes, jakby 

się w tobie załatwił, a ciebie 

załatwił — chochoł. 

Aż od tego błyszczysz. 

Nawet tu, w środku nocy, 

jak broszka w czarnej wełnie. 

Zimna błyskotka, klejnot z lodu. 

Co masz, dziewczynko? Pokaż, 

co masz. Nie mam tutaj nic. 

cosmo

Była podobna do Twiggy¹ i dochodziła do siebie 

po zawodzie miłosnym. Z metalowym pudełkiem po butach 

wypełnionym amerykańską fasolą i miodowymi słodyczami Ambrosoli. 

Siedzieliśmy u niej nocami, paląc papierosy, 

kręcąc obłędne filmiki, tworząc komiksy i storyboardy, 

wymyślając plakaty i filmy  

dużo lepsze niż te wypuszczane przez studia.  

szkocka legenda postrocka

Pokonana przez pustynną burzę, 

z dala od Kościoła, w rytmie 

dwóch przesileń żyje 

szkocka legenda postrocka.  

Śpiewa w technikolorze, 

kocha się w drzewie z brodą. 

Jej ciałem rządzą rytmy, 

o których nie wiemy. 

Bywa rdzeniem snu czasem 

składa jajo w morzu 

lub zagląda do skrzydła dla dzieci.  

Obdarzyła cię światowym uśmiechem 

i natychmiast chciałeś się przespać 

w cieniu jej światowego uśmiechu. 

dzień śmierci Michaela Jacksona

I nagle deszcz bryzga farbą jak Jackson Pollock 

i dzielnia wygląda jak świeżo wyprana. Widnieje, 

my w proszku, ścielimy na łóżku gazety 

i ulegamy złudzeniom. Wiadomo, złudzenia 

najlepiej smakują z rana. I miłość. 

I jest tak dobrze. Jest sierpień, mam urodziny. 

Wieczorem wyjmiemy te złote balony z piwnicy. 

Ku czci. 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

kasztany w Teatrze Wybrzeże

Ależ będę, Piotrze, z nową koncepcją 

roślinności i kuchni. Z nową w ogóle sobą — 

w innym duchu, z inną duszą na ramieniu.  

Będę prosto z planu: ubrana w piegi, 

z igłami w skarpetkach i rzucę na dzień dobry 

coś w rodzaju jak mało tu niebieskiego.  

Bo wszystko, do czego wracam 

jest przezroczyste, jak powielane 

w nieskończoność zdjęcie, na którym 

trzeba to mówić? — jesteśmy 

szczęśliwi.  

lost

W studniach łkają jemiołuszki. 

Mole snują swój niespójny plan. 

W bramie na Czerskiej płonie bmw.  

Zakonnice niosą suknie pod wiatr. 

Miasto rezonuje miękko jak błonka. 

Ma smak starej herbaty ze smarem.  

norwesko-polskie spotkania w ogrodach BUW-u

Kobietą leżącą w fontannie 

była Rita Marhaug — 

norweska artystka z Bergen, 

która nie bała się deszczowej pogody. 

W spotkaniach wziął udział 

także Jan Mioduszewski: człowiek-drzewo, 

artysta otrzaskany w kabale. 

Tym razem działał przy pomocy szminki 

i symbolicznej symbiozy mocznika 

z klejami przemysłowymi. Od początku 

był wielki. Jako dziecko bawił się na uboczu 

i podobnie jak Francis Bacon — nigdy nie mógł zrozumieć, 

dlaczego jego obrazy nie zostały uznane za piękne. 

wiersz o końcu lata

Mieszka obok ciebie 

nie musisz iść na nią do kina.  

Raz się zachowuje jak banda, a raz 

ociąga jak dziecko posłane do łóżka.  

Miałeś z nią twardy romans 

jak głosi notesik. Wcześniej  

nazywałeś kobiety „historiami”, 

teraz chcesz mieć ją pod ręką. 

Odkąd wiesz, że smakuje 

słoną wodą z Palaikastro, krwią  

z wargi rozbitej na szlaku 

czarnym nad rzeką Obrą  

w pobliżu Empiku. 

Czasem chciałbyś ją podpiąć do prądu  

pobujać na chama lub zamknąć w kołysce 

rdzy, zakleić ją cieniem do powiek,  

odmówić rui i kazać podziwiać 

jak idziesz na całość z jej szminką.  

I nigdy tak całkiem nie wiesz, czy się 

tym razem nad wami zlituje kultura  

czy geografia. A może ten łzawy anioł 

co tam przychodzi nocami i pyta: już?  

gra

Kiedy wracała na górę 

z torebką witamin do kwiatów 

wznosiła chłód z ubikacji 

i zapach roztartych róż. 

Pamiętała jaki był, kiedy nie pił. 

Pozując na Irlandczyka 

odstawiał szopkę, na chwilę 

ją sobie zaskarbiał. Wpadał w ręce 

pachnące rzeżuchą i chciał, 

żeby najpierw gryzła, 

a potem prosiła o zgodę. 

Próbował nadać wyraz twarzy, krążył 

nie mogąc wyjechać z parkingu. 

Przed oczami miał jej śliskie rajstopy 

i tyłek wypięty jak tarcza. 

Wyglądał komicznie — jak ktoś, kogo boli. 

Lubił, kiedy bawiła się na leżąco 

łańcuszkiem, jakby to był czarny motyl, 

który jej usiadł na twarzy.  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

snu

Zbliżamy się do śmierci zawsze, 

kiedy zaczyna masować swój kark 

śpiący za kierownicą. Przeszkadza 

mu światło świateł, ich mig. 

Lecz dzisiaj się z drogą droczy, udaje. 

Nie baw się tak, bo zaśniesz — mówię. 

Podejmuje grę i nocą puka do mojej wanny: 

nie baw się tak, bo nie zaśniesz 

już.  

zamieszkać w katedrze²

zaułku twojego płuca 

trąbce eustachiusza, 

szyszynce.  

bournemouth

Można z łatwością radzić sobie z zagadkami szachowymi 

siedząc w tweedowym garniturze i krawacie w szprotki 

bez wiedzy jak przygotować kawę po arabsku, 

trafiając co setnym orzeszkiem do dzbanka oddalonego 

o długość dłoni i niekoniecznie wiedząc, 

jak zdobyć serce dziewczyny. 

czarno

Noc wywiązuje się nagle, 

rozpycha w powietrzu jak hel, 

wymazując markerem 

przechodniów szczupłych jak ninja.  

Noc się zaczyna za kulisami, 

w perukami, w liście od J. do A., 

w przekleństwie podrzuconym ci przez sen. 

W plamce na rentgenowskim zdjęciu. 

zwłaszcza o Bogu

porządek dziobania 

który zauważono wśród kur  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

recenzja wewnętrzna

Wklepał mi w twardy dysk 

chory link do opery mydlanej. 

Nic dziwnego: panowie 

upili się na hard, my — na słodko. 

Dzieci podarły mandarynkę 

i bawiły się w chowanego, przyciskając 

rozgrzane buzie do ściany. 

Im bardziej to mówię, 

tym bardziej go kocham. 

Śmieszne, że znów gada 

o moich zdartych kolanach, 

no bo na co liczy 

i jak sobie to wyobraża? 

Przesłał mi zdjęcie psa 

i napisał: MY 

uśpiliśmy sukę. 

Tak to się zaczyna 

i tak się to kończy. 

mrugnij

I on mi pisze, że mam negatywny wpływ 

na hist lit pol, bo nie mógł się skupić 

(to komplement). Nigdy się nie dowie, 

że w takich chwilach przypominam sobie 

jego niedobry wiersz (to mi dodaje odwagi). 

Rzeczywiście, mam od rana ochotę 

przetłumaczyć jego wiersze na inupiaq 

lub slogan Bronxu, albo chociaż klingoński 

(wiecie jak jest „chcę cię” w tej nieziemskiej mowie 

startreckiej?) lub przeżyć z nim 

religijny trans na Jawie (to przez ciebie 

zgubiłam dzisiaj breloczek z Maryjką). 

Nie lubi, jak mu cytuję kolegów 

(już czytał). Więc mu polecam 

ask-imam. com, gdyż: 

rozwiązanie wszelkich problemów 

seksualnych polega na nieustannej 

refleksji nad wartościami Islamu 

(online non stop 24 h na dobę). 

I on mnie pyta, czy wszyscy Polacy 

tak mają! Słuchaj, nie mam pojęcia. 

Nie uprawiam antropologii miłości. 

Jestem ino skromną rysowniczką 

twojego ciała i uważam, że pięknie 

mnie to — pardon — konstruuje. 

Nie wie, co powiedzieć, 

więc się udał na małego drinka, 

podczas gdy na drugim końcu Europy 

czytam w „Przekroju”: 77 rzeczy, 

dla których warto żyć w 2010 

(jesteś jedną z nich). 

I ten telefon, esemesy, impulsy, 

jakieś dzikie sygnały (dla użytkowników 

oznacza to ciągłe zwisy, awarie, 

restarty i mnóstwo utraconych 

danych). A przecież chciałabym 

zbadać twoje palce i głębokość 

oczu, obrysować ręką, zaleźć szczegół 

i do niego wracać (myślę o tobie, 

reszta to brednie). No więc 

się udał na małego drinka, 

podczas gdy ja tu umieram. 

I — Boże, dlaczego właśnie oko! 

Żeby chociaż ręka, albo noga, 

a tak, czytaj ty 600 stron jednym 

okiem, kiedy prawe podrywa to lewe 

do góry, robiąc ostry ból? 

Płaczę, kiedy cię czytam. 

I jest to odpowiednia reakcja 

na tekst literacki. Jeśli to są męki, 

to chcę tego więcej. Jeśli nie — 

to też. I wyję z rozkoszy, 

ponieważ „ciemnoskóre pokojówki 

o pałających oczach stawiają 

na stołach bukiet świeżych kwiatów 

w pokojach wychodzących 

na morze” (chyba cię jednak kocham). 

I jeszcze ten śnieg. Po zakupy 

trzeba jeździć amfibią. 

Najwyraźniej źle znoszę w oczach 

ciała obce, lusterka. I za dwa tygodnie 

będę ponoć kózką (no żesz kurwa meeeee!). 

Wreszcie dzwoni. Pyta, czy boli mnie 

oko. Trochę tak, ale jest 

dużo lepiej. Odrosło mi psie 

oko. Udało mi się nawet 

porównać przekłady Berrymana 

(Staszka lepszy niż Piotrka). 

We śnie widzę swobodnie. 

Więc mówisz, że śniłam ci się pod, 

ponad, na. Tylko taka śnię się 

odkąd cię lubię — i że wciąż 

widzi blizny moich oczu. 

Posłusznie poznaję taką erotykę, 

co na granicy smutku snu 

się rozwija. Agnieszko, 

nie jest źle. Coś tam naciągnij 

na siebie, długopis wypacza 

charakter, kawa jest w warsie, 

a w Wawie kup sobie płytę 

Grinderman z zieloną małpą. 

I nagle pyta mnie, czy chcę mieć z nim 

wspólną przeszłość. Chociażby 

to, jeżeli by nic. Cytuje i radzi 

bawić się odpowiedzialnie 

albo się wymądrza, milcząc 

jak Marcin Sendecki u Xiędza. 

W piątek wpadnie do miasta 

zobaczyć mnie bez skarpetek. 

Bo czasem spada na miasto, 

robi śnieg, chuligani, a potem 

ekipy remontowe te piękne 

katastrofy, te małe dewastacje — 

znoszą, przy pomocy wszystkiego, 

co żyje lub nie. Ali we wanted 

was everything, jak rzecze piosenka, lub — 

przejdźmy na pański język: es muss sein, 

łączniczko, in tacz. 

finał

jeszcze toczę jakieś życie pozagrobowe, 

ale cała się bolę. Kto mnie dotknie 

ten zniszczy. Nie zdam się na nic, 

niech nikt na mnie nie patrzy.  

początek

Leżała w pociągu 

i patrzyła jak rośnie światło. 

Kawa stygła w kącikach ust. 

Włożyła między nogi 

zawsze zimne ręce 

i słuchała muzyki laptopów. 

Próbowała wypluć marzenie, 

które pojawiło się w warsie. 

Małe uparte marzenie. 

Że też musiało się wykluć. 

Teraz już będzie za późno. 

Teraz to już jest. 

Przypisy:

1. Twiggy — przydomek Lesley Lawson (ur. 1949), angielskiej modelki, aktorki i piosenkarki. [przypis edytorski]

2. Zamieszkać w katedrze — tytuł esejów katolickiego poety Wojciecha Wencla. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wolny-hamkalo-nikon-i-leica

Tekst opracowany na podstawie: Agnieszka Wolny-Hamkało, Nikon i Leica, Wydawnictwo Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu, Poznań 2010.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Jan Szejko.

Okładka na podstawie: Ivens & Co. Fotoartikelen, Johann Georg van Caspel (1870-1928), domena publiczna

ISBN-978-83-288-5249-5

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.