Jerzy Żuławski

W prosektorium

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

W prosektorium

Sala wielka i chłodna. Okna lśnią wysoko 

śmigłe, wąskie, ostrymi sklepione łukami, — 

szyby w ołów oprawne¹. Jasne słońca oko, 

błądząc długo pomiędzy winem i bluszczami, 

padło wreszcie do środka. Złote, drżące płaty 

rzuca wkoło niepewne; cofnąć by się chciało, 

wrócić znowu pomiędzy drzewa, zieleń, kwiaty — 

bo tak strasznie tu wewnątrz, że słońce zadrżało. 

Wszędzie stoły i trupy. Zimne, nagie ciała, 

usta strasznie rozwarte i rozwarte oczy: 

słońce piersi dotyka — pierś twarda jak skała, 

pojrzy w oko — i krzepnie jak w lodu przeźroczy; 

włosa szuka — lecz w czaszce gładko wygolonej 

siebie tylko zoczyło — zlękło się zwierciadła, 

więc co prędzej w obłoków skryło się zasłony 

i posępność znów większa w chłodną salę wpadła. 

Ale trupy nie same. Pośród ciał i kości 

mnóstwo młodych, żyjących, gdyby² kruków stada, 

zwłoki zewsząd otacza. Bez cienia litości 

zgraja noże błyszczące w nagie ciała wkłada, 

dziewic łona otwiera, starcom czaszki łupie, 

serca, mózgi bezczelnie na zewnątrz dobywa. 

Uczuć, myśli siedliska dziś w bezładnej kupie 

gnijąc leżą na ziemi i pył je okrywa. 

Ciała w grobach złożone, spokojne i blade, 

urok śmierci otacza; pełne majestatu 

zakrywają przed widzem śmiertelną szkaradę, 

budząc cześć i zadumę, wierzyć każą światu, 

że za grobem jest jakaś tajemna kraina; 

te zaś w prochu zhańbione i ciała i kości 

przestrach tylko wzbudzają, i człowiek wspomina 

mimo woli o czarnej i wiecznej nicości... 

Po cóż lotem bić w gwiazdy, na co życia wiry, 

na co piękność i szczęście i rozum i sława, 

i co z pieśni, co z dźwięku rozżalonej liry, 

po co szaleć i cierpieć, na co praca krwawa, 

na co myśli, co ssają krew gdyby³ wampiry: 

jeśli końcem istnienia zgnilizna plugawa, 

jeśli śmierć nas przemieni w marną garstkę błota, 

jeśli wieczność — niestety — tylko bajka złota? 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. oprawny — dziś: oprawiony. [przypis edytorski]

2. gdyby (daw.) — jakby, niby. [przypis edytorski]

3. gdyby (daw.) — jakby, niby. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/zulawski-w-prosektorium

Tekst opracowany na podstawie: Młoda Polska. Wybór poezyj, oprac. Tadeusz Boy-Żeleński, wyd. drugie, Wydawnictwo Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich, Wrocław 1947

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Łukasza Jachowicza.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marta Niedziałkowska, Emilia Radlak, Aneta Rawska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: noii's@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.