Krzysztof Kamil Baczyński

[Świat — kryształowa kula...]

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

[Świat - kryształowa kula...]

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

[Świat — kryształowa kula...]

«Powiadam wam, kto zgorszy jednego z tych

maluczkich, nie wejdzie do Królestwa Niebieskiego».

Świat — kryształowa kula, gdzie ogromne raki

poruszają wąsami zwiększone przez szkło,

gdzie burze naprężone twarde runo[1] trą

o mleczne bramy, a gwiazdy jak ptaki

spadają, zanim spojrzysz, już dotknęły czasu

i dźwięcząc przygniatają ramiona atlasów[2].

A te barw kawalkady jak palety morza

rozwierające obraz — liście wieków wstecz,

a ten anioł o świcie, który kładzie miecz,

co się widzącym zdaje jako pożar

i co oślepia czasem, a czasem gna w ogień

tabuny dusz rozgrzanych, nim się staną Bogiem.

A te lwy niewidoczne, o ślepiach jak waga,

które unoszą czyny pomieszane snem

i z rzek człowieczych — czarno gorejącą krę,

aż oczyszczony płomień staje się i naga

prawda jak słup do góry uderza i łamie

skamieniałe niebiosa na światło i kamień

i po nocach ogniska, co z wysoka są

jak anielskie pochody wskazujących rąk,

a z bliska trzaskiem polan i chlebem człowieczym

lub przeciw szukającym jak strzegące miecze

małej sprawy i małych, pokurczonych oblicz,

które wokoło stoją tym ogniom podobne.

A ty gdzie stoisz? Czy cię w skos ukropów

wrzących w kadziach sklepienia złote grzywy niosą,

czy w dole zaplątany w motowiska włosów,

czy śliskich wodorostów dudniących potopów?

czy może geniusz srebrny o dłoniach, co światłem,

niesie cię między czasem a jego zwierciadłem?

O koro ludzka, że Bóg w tobie począł,

nic to. Bóg w siódmym dniu stworzenia spoczął,

a ty czym jesteś w ziemi wznoszący kolumny,

ty cieślo boskiej myśli, cieślo nierozumny?

Że duch był i że w tobie — to nie w dłoni twojej,

która jest jeno[3] martwym ducha niepokojem.

Jeśli ręka niezdarna tak ufna jest w sobie,

o, niechże choć postawi krzyż na swoim grobie.

O ty, któremu dano żyć. Cóż więcej można!?

Dłoń boska zbyt rozrzutna jeszcze, nieostrożna,

że jeden kwiat ty pojąć możesz, a swą żądzą

potrafisz zabić tysiąc tych, co jak ty błądzą.

Dłoń boska zbyt ci hojna, jeśli ten kwiat dała,

a na pojęcie blasku jego ręka twa za mała,

jeśliś zapomniał głosu, głosu rozpoznania,

i jeśliś nie przypomniał, żeś jest snem czekania.

Ty cieślo boskiej myśli, co gdy już nie umiesz

być choć patrzącym na ogień i blask,

czynisz braci na obraz wypalonych miast,

aby jeśli być marnym musisz — to choć w tłumie.

Ty, kiedyś już przegniły strąk wielkiego drzewa,

kiedyś pominął napomnienia głos,

ślepe szczenięta ludzkie prowadzisz na stos,

aby pokazać im, jak Bóg się gniewa,

a pokazujesz przejrzysty łuk blasku

pokryty twoją dłonią — chimerami z piasku,

a rączki szukające napełniasz swą smołą,

by z nich nie wypadł miecz i biały gołąb.

Ale z nich są anioły-mściciele, co głosy

takie w górę uniosą, że zbieleją włosy,

i nim w topór z ołowiu zmienią się i runą,

będą oczom podobne boskim — stu piorunom,

będą wtedy krążące, pozbierane z ust,

z ust skarżących jak płomień i ognisty nóż,

a maluczcy, co niosą krzyż zwalony na nich,

wstaną w blasku. A straszne będzie zmartwychwstanie.

Wstaną w Bogu. A straszny będzie ten czas kary,

kiedy kora bez duszy wybuchnie pożarem

i pozostanie popiół, jeno garść popiołu,

jako ślad tych, co skradli lok złoty — aniołom.

początek maja 42 r.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. runo — wełnista sierść. [przypis edytorski]

2. Atlas — gigant, który za karę za udział w walce przeciw bogom olimpijskim z wyroku Zeusa dźwigał na barkach sklepienie niebieskie. [przypis edytorski]

3. jeno (daw.) — tylko. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/baczynski-swiat-krysztalowa-kula

Tekst opracowany na podstawie: Krzysztof Kamil Baczyński, Poezje, wybór K. Wyka, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1977.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Maciej Rajski.

Publikację wsparli i wsparły: Katarzyna Walichnowska, Tomasz Kolinko, zby, sroczka, Piotr Skirski, animal, Jan Marcinkiewicz, Sławomir Czarnecki, Joanna Stępień, Alkina, Daga, Justyna Sławik, 10, Beata i Gabrysia Wcisło, Agnieszka Bielawska.

Okładka na podstawie: Michigan City 2011, Kevin Dooley, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.