Kazimierz Przerwa-Tetmajer

List Hanusi

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

List Hanusi

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

List Hanusi

(Dialektem podhalańskim)

Kochany Jerzy mój! Pisę tu ztela[1].

Ten list do tobie, a pisęcy[2] płacę.

Świat mi calućki[3] nic nie uwesela,

Kie[4] w lesie pasę, wnet krowy potracę,

Bo syćko[5] myślę, kielo[6] nas ozdziela[7]

Kraju i cy cię tyz jesce zobacę?

Kiebyś[8] ty wiedział, jakoś mię zasmucił,

Mój złociusieńki, tobyś się haw[9] wrócił.

Głowa mię boli, serdecka nie cuję,

Łzy ino syćko z ocu mi się lejom,

Nik tego niewi, za kim ja banuję[10],

Ale się ludzie nascy[11] se mnie śmiejom.

Zal mię za tobom wciągle w serce kłuje

I niewiem, ka[12] się me ocy podziejom

Od tych łez. Widzi się, co mnie powiezom

Wnetki hań w trumnie, ka ojcowie lezom.

I juzbyk[13] chyba ja sama wolała

Lezeć hań, niźli tak płakać daremno,

A kie spać legnę, to poduska cała

Mokra, kie wspomnę, jakeś ty spał ze mną.

Chwilo jedyna, kaześ[14] się podziała,

Kieś ty przychodził ku mnie w nockę ciemną

I kieś mię objon tak serdecnie w rence,

Jakbyś przy miejskiej lezał ka panience.

Ja znam[15], ze biedna ja prosta dziewcyna

Góralska, o mój ty najsłodsy, złoty,

To nie dla tobie, dla pańskiego syna,

Ale juz ledwie wytrwam od tęsknoty.

Dusa cię ino[16] syćko przypomina,

Nijakiej nimam do jadła ochoty,

Ani do tańca. Chłopcyska się śmiejom,

A moje siwe ocy wciąz łzy lejom.

Kie na odwiecerz[17] przed chałupom stanę,

Pojźrę, jak słonko za wirchy[18] się kryje,

Wspomnę, jak my się pod tę samą ścianę

Kryli: to zal mię mało nie zabije,

A serce moje jakoby pijane

Tłuce się w piersiach. Tęca wodę pije

Z rzeki, ale tych łez wypić nie musi[19],

Co ocy twojej wypłacom Hanusi.

Jasiek tu chciał mnie brać, a mama z tatą

Straśnie go radzi[20] widzom, ale ja nie.

Powiedziałak mu, ze się przódziej[21] lato

Zimom, a zima przódziej latem stanie,

Niźli ja bedem jego. Więc się na to

Ozgniwał[22] i rzekł, co on mię dostanie,

Chybaby w niebie miesioncek[23] zaginon,

Abo Dunajec w górę się przewinon[24].

Miałeś tu do nas przyjechać na Gody[25],

Takek[26] cię ino syćko wyglondała,

A tak mi było, jak rybce do wody,

Jazek[27] się sama do się głośno śmiała.

Ale juz wsendy[28] potajały lody

I śnig juz w turniak[29] wyginon bez mała,

A tobie nimas[30] jednako nikany[31],

Mój złociusieńki i umiłowany.

Aniś nie pisał do mnie dawno. Moze

Jaka cię chorość nasła, mój jedyny,

Abo co inse, od cego chroń Boze,

Nie zabacujze[32] tak swojej dziéwcyny.

U nas som zdrowi w chałupie, niemoze[33]

Ino[34] Jagnieska Bartkowej Maryny.

Niech cię Bóg strzeze i Najświętsa Panna

Ludźmirska[35]. Twoja tu ostaję — Anna».

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. ztela — stąd. [przypis autorski]

2. pisęcy (gw.) — pisząc. [przypis edytorski]

3. calućki (gw.) — cały. [przypis edytorski]

4. kie — kiedy, gdy. [przypis edytorski]

5. syćko (gw.) — wszystko, tu: ciągle. [przypis edytorski]

6. kielo (gw.) — ile. [przypis edytorski]

7. ozdziela (gw.) — rozdziela. [przypis edytorski]

8. kiebyś (gw.) — gdybyś. [przypis edytorski]

9. haw (gw.) — tu. [przypis edytorski]

10. banuję (gw.) — żałować, tęsknić. [przypis edytorski]

11. nascy (gw.) — nasi. [przypis edytorski]

12. ka (gw.) — gdzie. [przypis edytorski]

13. juzbyk (gw.) — już bym. [przypis edytorski]

14. kaześ (gw.) — gdzieżeś. [przypis edytorski]

15. znać — tu: wiedzieć. [przypis edytorski]

16. ino (gw.) — tylko. [przypis edytorski]

17. na odwieczerz (gw.) — o zmroku. [przypis autorski]

18. wirch (gw.) — wierch, szczyt. [przypis edytorski]

19. nie musi (gw.) — nie potrafi. [przypis autorski]

20. radzi (daw.) — chętnie. [przypis edytorski]

21. przódziej (gw.) — prędzej, wcześniej. [przypis edytorski]

22. ozgniwał (gw.) — rozgniewał. [przypis edytorski]

23. miesioncek (gw.) — księżyc. [przypis edytorski]

24. przewinonć się (gw.) — obrócić się. [przypis edytorski]

25. Gody — Boże Narodzenie. [przypis autorski]

26. takek (gw.) — tak żem. [przypis edytorski]

27. jazek (gw.) — ja żem. [przypis edytorski]

28. wsendy (gw.) — wszędzie. [przypis edytorski]

29. turnia — stroma skała a. szczyt. [przypis edytorski]

30. tobie nimas (gw.) — ciebie nie ma. [przypis edytorski]

31. nikany (gw.) — nigdzie. [przypis autorski]

32. zabaczyć (daw.) — zapomnieć. [przypis edytorski]

33. niemoze (gw.) — choruje, od ”niemoc” - choroba. [przypis edytorski]

34. ino (gw.) — tylko. [przypis edytorski]

35. Najświętsa Panna Ludźmirska — Kazimierz Przerwa-Tetmajer urodził się właśnie w Ludźmierzu. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/list-hanusi

Tekst opracowany na podstawie: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebthner i Wolffa, Warszawa-Kraków 1897

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: garlandcannon@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.