Północ już była...

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Północ już była...

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Północ już była...

Północ już była, gdy się zjawiła

Nad bliską doliną jasna łuna;

Którą zoczywszy[1] i zobaczywszy,

Krzyknął mocno Wojtek na Szymona:

Szymonie kochany, znak to niewidziany,

Że całe niebo czerwone.

Na braci zawołaj, niechaj wstawają;

Kuba i Mikołaj niech wypędzają

Barany i capy, owce, kozły, skopy[2]

Zamknione[3].

Na te wołania z smacznego spania

Porwał się Stach z Grześkiem i spadł z broga[4];

Maciek truchleje[5], od strachu mdleje,

Woła: uciekajcie, ach dla Boga!

Grześko nogę złamał, Stach na nogę chromał[6],

Bo ją w kolanie wywinął[7].

Oj oj oj, dla Boga! Pawełek woła:

Uciekajcie prędko, gore[8] stodoła;

Pogorzały szopy i pszeniczne snopy,

Jam zginął.

Leżąc w stodole, patrząc na pole,

Ujrzał Bartos stary anioły,

Którzy[9] wdzięcznymi głosami swymi,

Okrzyknęli ziemskie padoły[10]:

Na niebie niech chwała Bogu będzie trwała,

A ludziom pokój na ziemi.

Pasterze wstawajcie, witajcie Pana;

Pokłon Mu oddajcie, wziąwszy barana;

Skoczno[11] Mu zagrajcie, głosy[12] zaśpiewajcie

Zgodnymi.

Więc ich tamuje[13] i perswaduje[14]

Bartos jako stary w te słowa:

Czego[15] krzyczycie, gwałty czynicie?

Nie gore, lecz to rzecz nowa:

Bóg się na świat rodzi, witać się Go godzi[16],

Pójdźmyż do Niego z darami.

Weź Kuba jędyka[17], ty Wojtku cielę;

Ja Mu poduszeczkę z puchu uścielę;

Grześko zagra w dudki[18], by skakał malutki

Wraz z nami.

Biegną więc w skoki[19], nabrawszy w troki[20]

Jabłek, obwarzanków i gruszek:

Miodu praśnego[21], masła młodego,

Mleka i śmietany dzbanuszek:

Kurcząt młodych czworo,

kur starych ośmioro,

Przy tym jaj świeżych dwie kopy[22].

Dwie kozy dla mleka i jagniąteczko,

Jędyka, kapłona [23]i cieląteczko;

Idąc wygrywają, szczęśliwie stawają

U szopy.

Stojąc pod ścianą, powyjmowano,

Co z sobą przynieśli dla Pana:

Dał Wojtek cielę, Stach jaj kobielę[24],

Mikołaj i Szymon barana;

Grześko obwarzanki, Kuba dzban śmietanki,

Przytem jaj świeżych dwie kopy.

Klęknąwszy, z darami serca oddali;

Stanąwszy parami, na dudkach grali;

Potem się skłonili, do domu wrócili

Wesoło.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. zoczyć (daw.) — zauważyć. [przypis edytorski]

2. skop — wykastrowany baran. [przypis edytorski]

3. zamkniony – dziś popr.: zamknięty. [przypis edytorski]

4. bróg — daszek chroniący siano. [przypis edytorski]

5. truchleć — drętwieć ze strachu. [przypis edytorski]

6. chromać (daw.) — kuleć. [przypis edytorski]

7. wywinąć — tu: zwichnąć, skręcić. [przypis edytorski]

8. gorzeć (daw.) — palić się, płonąć. [przypis edytorski]

9. którzy — z użycia tego zaimka wynika, iż w kolędzie anioły są rodzaju męskiego. [przypis edytorski]

10. padół (daw.) — nisko położony teren, przen. cała ziemia. [przypis edytorski]

11. skoczno — dziś popr.: skocznie. [przypis edytorski]

12. głosy — dziś popr. forma N. lm: głosami. [przypis edytorski]

13. tamować — powstrzymywać. [przypis edytorski]

14. perswadować — tłumaczyć. [przypis edytorski]

15. czego — dziś popr.: czemu. [przypis edytorski]

16. godzi się (daw.) — wypada, należy. [przypis edytorski]

17. jędyk (gw.) — indyk. [przypis edytorski]

18. dudki a. dudy — instrument ludowy składający się z piszczałek, do których powietrze tłoczono za pomocą skórzanego miecha. [przypis edytorski]

19. w skoki (daw.) — częściej „w skok”: szybko. [przypis edytorski]

20. troki — rzemienie służące do przywiązywania części ubrania. [przypis edytorski]

21. praśny (reg.) a. przaśny— surowy, niezakwaszony (wynika stąd, że nie chodziło o miód pitny, lecz o naturalny). [przypis edytorski]

22. kopa — 60 sztuk. [przypis edytorski]

23. kapłon — wykastrowany kogut. [przypis edytorski]

24. kobiela — kobiałka, koszyk. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/polnoc-juz-byla

Tekst opracowany na podstawie: Karol Miarka, Kantyczki. Koledy i pastorałki w czasie świąt Bożego Narodzenia po domach śpiewane z dodatkiem pieśni przygodnych w ciągu roku używanych, Mikołów-Warszawa 1911

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: Święta Rodzina, nieznany malarz niderlandzki, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.