Jan Kochanowski

Tren IX. (Kupić by cię, mądrości, za drogie pieniądze...)

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Tren IX. (Kupić by cię, mądrości, za drogie pieniądze...)

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Tren IX. (Kupić by cię, mądrości, za drogie pieniądze...)[1]

Kupić by cię[2], mądrości, za drogie pieniądze,

Która (jesli prawdziwie mienią[3]) wszytki żądze,

Wszytki ludzkie frasunki[4] umiesz wykorzenić[5],

A człowieka tylko nie[6] w anioła odmienić[7],

Który nie wie, co boleść, frasunku nie czuje,

Złym przygodam[8] nie podległ, strachom nie hołduje[9].

Ty wszytki rzeczy ludzkie masz za[10] fraszkę sobie,

Jednaką myśl[11] tak w szcześciu, jako i w żałobie[12]

Zawżdy[13] niesiesz; ty śmierci namniej[14] sie nie boisz,

Bezpieczną[15], nieodmienną, niepożytą[16] stoisz.

Ty bogactwa nie złotem, nie skarby wielkiemi,

Ale dosytem[17] mierzysz[18] i przyrodzonemi[19]

Potrzebami; ty okiem swym nieuchronionym[20]

Nędznika[21] upatrujesz[22] pod dachem złoconym,

A uboższym nie zajźrzysz[23] szcześliwego mienia[24],

Kto by jedno[25] chciał słuchać twego upomnienia.

Nieszcześliwy ja człowiek, którym lata swoje

Na tym strawił, żebych był ujźrzał progi[26] twoje.

Terazem nagle z stopniów ostatnich[27] zrzucony

I miedzy insze[28], jeden z wiela[29], policzony.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. kupić by cię — warto by cię kupić. [przypis redakcyjny]

3. mienić (starop.; tu forma 3 os. lm: mienią) — mówić, nazywać. [przypis redakcyjny]

4. frasunk a. frasunek (starop.; tu lm: frasunki) — zgryzota, smutek, strapienie. [przypis redakcyjny]

5. wykorzenić — wyrwać z korzeniem. [przypis redakcyjny]

6. tylko nie (starop.) — omal, o mało co. [przypis redakcyjny]

7. odmienić — tu: przemienić. [przypis redakcyjny]

8. przygodam (starop. forma C. lm rodz. ż.) — przygodom. [przypis redakcyjny]

9. nie hołdować — nie ulegać, nie poddawać się. [przypis redakcyjny]

10. mieć za (daw.) — uważać za. [przypis redakcyjny]

11. jednaka myśl — niezmienna postawa, nastrój. [przypis redakcyjny]

12. w żałobie — w smutku, w płaczu. [przypis redakcyjny]

13. zawżdy (starop.) — zawsze. [przypis redakcyjny]

14. namniej (starop.) — wcale; wcale nie. [przypis redakcyjny]

15. bezpieczny — tu: wolny od obaw, nie podlegający strachowi. [przypis redakcyjny]

16. niepożyty (starop.) — niezwyciężony, niezwruszony. [przypis redakcyjny]

17. dosyt (starop.; tu forma N. lp: dosytem) — zaspokojenie potrzeb, nasycenie; por. współczesne wyrażenie: najeść się do syta. [przypis redakcyjny]

18. mierzyć czym — oceniać ze względu na co. [przypis redakcyjny]

19. przyrodzony (daw.) — naturalny. [przypis redakcyjny]

20. nieuchroniony (starop.)— taki, przed którym nie można się uchronić, ukryć. [przypis redakcyjny]

21. nędznik (daw.) — biedak, człowiek nieszczęśliwy, nieszczęśnik (odcień znaczeniowy często pogardliwy). [przypis redakcyjny]

22. upatrywać (daw.) — szukać i umieć dojrzeć, oceniać. [przypis redakcyjny]

23. zajźrzeć (starop.; tu 2 os. lp: zajźszysz) — zazdrościć. [przypis redakcyjny]

24. szcześliwe mienie — mienie dostateczne, wystarczające i uczciwie nabyte. [przypis redakcyjny]

25. by jedno (starop.) — byleby, byleby tylko. [przypis redakcyjny]

26. progi (przen.) — siedziba. [przypis redakcyjny]

27. z stopniów ostatnich — z najwyższych stopni, wiodących do siedziby mądrości. [przypis redakcyjny]

28. miedzy insze (starop.) — między innych, pośród innych. [przypis redakcyjny]

29. jeden z wiela (starop.) — jeden z wielu. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-ix

Tekst opracowany na podstawie: Jan Kochanowski, Treny, Drukarnia Łazarzowa, wyd. 2, Kraków, 1583

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Okładka na podstawie: Jan Kochanowski nad zwłokami Urszulki, Jan Matejko (1838–1893), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.