Jan Kochanowski

Tren V. (Jako oliwka mała pod wysokim sadem...)

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Tren V. (Jako oliwka mała pod wysokim sadem...)

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Tren V. (Jako oliwka mała pod wysokim sadem...)[1]

Jako oliwka mała pod wysokim sadem[2]

Idzie[3] z ziemie[4] ku górze macierzyńskim szladem[5],

Jeszcze ani gałązek, ani listków rodząc,

Sama tylko dopiro[6] szczupłym prątkiem[7] wschodząc;

Tę, jesli ostre ciernie[8] lub rodne[9] pokrzywy

Uprzątając, sadownik[10] podciął ukwapliwy[11],

Mdleje[12] zaraz, a zbywszy[13] siły przyrodzonej[14],

Upada przed nogami matki ulubionej.

Takci sie mej namilszej Orszuli dostało:

Przed oczyma rodziców swoich rostąc[15], mało

Od ziemie sie co[16] wznióswszy, duchem zaraźliwym[17]

Srogiej śmierci otchniona[18], rodzicom troskliwym[19]

U nóg martwa upadła. O zła Persefono[20],

Mogłażeś tak wielu łzam[21] dać upłynąć płono[22]?

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. sad* (starop.) — drzewo owocowe. [przypis redakcyjny]

3. idzie* (starop.) — rośnie. [przypis redakcyjny]

4. z ziemie (forma starop.) — z ziemi. [przypis redakcyjny]

5. macierzyńskim szladem (starop.) — śladem matki, drzewa macierzyńskiego, zwanego tu sadem (w. 1). [przypis redakcyjny]

6. dopiro (starop.) — dopiero. [przypis redakcyjny]

7. szczupły prątek (starop.) — cienki pęd. [przypis redakcyjny]

8. ciernie* (daw.) — cierniste krzewy (np. tarnina, głóg). [przypis redakcyjny]

9. rodny (starop.) — urodzajny, bujny, plenny, rodzący. [przypis redakcyjny]

10. sadownik — ogrodnik zajmujący się owocami (por. czas. „sadzić”). [przypis redakcyjny]

11. ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, śpieszący się, niecierpliwy. [przypis redakcyjny]

12. mdleć (daw.) — tracić siły, słabnąć, więdnąć. [przypis redakcyjny]

13. zbywszy (starop.) — pozbywszy się, utraciwszy. [przypis redakcyjny]

14. przyrodzony (daw.) — naturalny. [przypis redakcyjny]

15. rostąc (starop.; imiesł. od rość: rosnąć)— rosnąc. [przypis redakcyjny]

16. mało (...) co (starop.) — zaledwie, trochę. [przypis redakcyjny]

17. duch zaraźliwy — tchnienie zarazy lub porażająca zła siła, siła diabelska. [przypis redakcyjny]

18. otchniony (daw.) — owiany (zob. wyrazy „tchnąć”, „tchnienie”, „oddech”). [przypis redakcyjny]

19. troskliwy* (starop.) — stroskany, zatroskany. [przypis redakcyjny]

20. Persefona — tu: uosobienie śmierci. [przypis redakcyjny]

21. łzam (starop. forma C. lp. rodz. ż.) — łzom. [przypis redakcyjny]

22. płono (starop.) — daremnie, na próżno (dziś mówi się: „płonne nadzieje”). [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-v

Tekst opracowany na podstawie: Jan Kochanowski, Treny, Drukarnia Łazarzowa, wyd. 2, Kraków, 1583

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Okładka na podstawie: lunch bag and coffee cup, slightly everything@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.