Jan Kochanowski

Tren XVII. (Pańska ręka mię dotknęła...)

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Tren XVII. (Pańska ręka mię dotknęła...)

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Tren XVII. (Pańska ręka mię dotknęła...)[1]

Pańska ręka mię dotknęła,

Wszytkę mi radość odjęła.

Ledwie w sobie czuję duszę[2]

I tę podobno dać muszę[3].

Lubo[4] wstając, gore jaśnie[5],

Lubo padnąc, słońce gaśnie[6],

Mnie jednako serce boli,

A nigdy sie nie utoli[7].

Oczu nigdy nie osuszę

I tak wiecznie płakać muszę.

Muszę płakać; o mój Boże,

Kto sie przed Tobą skryć może?

Prózno[8] morzem nie pływamy,

Prózno w bitwach nie bywamy:

Ugodzi nieszczeście wszędzie,

Choć podobieństwa[9] nie będzie.

Wiódłem[10] swój żywot tak skromnie,

Że ledwie kto wiedział o mnie,

A zazdrość i złe przygody

Nie miały mi w co dać szkody[11].

Lecz Pan, który gdzie tknąć[12] widzi,

A z przestrogi[13] ludzkiej szydzi,

Zadał mi raz[14] tym znaczniejszy[15],

Czymem już był bezpieczniejszy[16].

A rozum, który w swobodzie[17]

Umiał mówić o przygodzie,

Dziś ledwe sam wie o sobie:

Tak mię podparł w mej chorobie.

Czasem by sie chciał poprawić,

A mnie ciężkiej troski zbawić,

Ale gdy siędzie na wadze,

Żalu ruszyć nie ma władze[18].

Prózne to ludzkie wywody,

Żeby szkodą nie zwać szkody;

A kto sie w nieszcześciu śmieje,

Ja bych tak rzekł, że szaleje.

Kto zaś na płacz lekkość wkłada[19],

Słyszę dobrze, co powiada,

Lecz sie tym żal nie hamuje[20],

Owszem, więtszy przystępuje.

Bo mając zranioną duszę,

Rad i nierad płakać muszę;

Co snaść nie cześć, to ku szkodzie

I zelżywość[21] serce bodzie.

Lekarstwo to, prze Bóg żywy[22],

Ciężkie na umysł troskliwy[23];

Kto przyjaciel zdrowia mego,

Wynajdzi[24] co wolniejszego[25].

A ja zatym łzy niech leję,

Bom stracił wszytkę nadzieję,

By mnie rozum miał ratować,

Bóg sam mocen[26] to hamować.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. Ledwie (...) czuję duszę — ledwie żyję. [przypis redakcyjny]

3. i tę [duszę] oddać muszę — muszę oddać życie, umrzeć. [przypis redakcyjny]

4. Lubo (...) lubo — Czy (...) czy. [przypis redakcyjny]

5. gore jasnie — jasno goreje, płonie, świeci. [przypis redakcyjny]

6. padnąc (...) gaśnie — gaśnie zapadając (za horyzont), zachodząc. [przypis redakcyjny]

7. utolić (tu forma 3 os. lp cz. przysz.: utoli) — utulić, ukoić. [przypis redakcyjny]

8. prózno — na próżno. [przypis redakcyjny]

9. podobieństwo* — możliwość, prawdopodobieństwo. [przypis redakcyjny]

10. wiódłem — wiodłem. [przypis redakcyjny]

11. nie miały mi w co dać szkody — nie miały powodu, by mi uczynić szkodę. [przypis redakcyjny]

12. tknąć — doświadczyć. [przypis redakcyjny]

13. przestrogi* — ostrożności. [przypis redakcyjny]

14. raz — cios (por. razić, otrzymywać razy). [przypis redakcyjny]

15. znaczniejszy — większy, dotkliwszy. [przypis redakcyjny]

16. Czymem już był bezpieczniejszy — im bardziej czułem się bezpieczny. [przypis redakcyjny]

17. w swobodzie — gdy był wolny (swobodny) od trosk i cierpień. [przypis redakcyjny]

18. gdy siędzie na wadze (...) ma władze — gdy żal i rozum umieścimy na szalach wagi, rozum nie przeważy. [przypis redakcyjny]

19. na płacz lekkość wkłada — lekceważy płacz. [przypis redakcyjny]

20. sie (...) żal nie hamuje — żal nie zmniejsza się. [przypis redakcyjny]

21. nie cześć, zelżywość — despekt, dyshonor. [przypis redakcyjny]

22. prze Bóg żywy — przez Boga żywego, na Boga żywego. [przypis redakcyjny]

23. troskliwy* — strapiony, zatroskany, ten, który ma wiele trosk. [przypis redakcyjny]

24. wynajdzi (starop.; daw. forma W. lp) — wynajdź. [przypis redakcyjny]

25. wolniejszy — łagodniejszy, lepszy. [przypis redakcyjny]

26. mocen — ma moc, siłę. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-xvii

Tekst opracowany na podstawie: Jan Kochanowski, Treny, Drukarnia Łazarzowa, wyd. 2, Kraków, 1583

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Okładka na podstawie: the rustic door, slightly everything@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.