Jerzy Żuławski

W prosektorium

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

W prosektorium

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

W prosektorium

Sala wielka i chłodna. Okna lśnią wysoko

śmigłe, wąskie, ostrymi sklepione łukami, —

szyby w ołów oprawne[1]. Jasne słońca oko,

błądząc długo pomiędzy winem i bluszczami,

padło wreszcie do środka. Złote, drżące płaty

rzuca wkoło niepewne; cofnąć by się chciało,

wrócić znowu pomiędzy drzewa, zieleń, kwiaty —

bo tak strasznie tu wewnątrz, że słońce zadrżało.

Wszędzie stoły i trupy. Zimne, nagie ciała,

usta strasznie rozwarte i rozwarte oczy:

słońce piersi dotyka — pierś twarda jak skała,

pojrzy w oko — i krzepnie jak w lodu przeźroczy;

włosa szuka — lecz w czaszce gładko wygolonej

siebie tylko zoczyło — zlękło się zwierciadła,

więc co prędzej w obłoków skryło się zasłony

i posępność znów większa w chłodną salę wpadła.

Ale trupy nie same. Pośród ciał i kości

mnóstwo młodych, żyjących, gdyby[2] kruków stada,

zwłoki zewsząd otacza. Bez cienia litości

zgraja noże błyszczące w nagie ciała wkłada,

dziewic łona otwiera, starcom czaszki łupie,

serca, mózgi bezczelnie na zewnątrz dobywa.

Uczuć, myśli siedliska dziś w bezładnej kupie

gnijąc leżą na ziemi i pył je okrywa.

Ciała w grobach złożone, spokojne i blade,

urok śmierci otacza; pełne majestatu

zakrywają przed widzem śmiertelną szkaradę,

budząc cześć i zadumę, wierzyć każą światu,

że za grobem jest jakaś tajemna kraina;

te zaś w prochu zhańbione i ciała i kości

przestrach tylko wzbudzają, i człowiek wspomina

mimo woli o czarnej i wiecznej nicości...

Po cóż lotem bić w gwiazdy, na co życia wiry,

na co piękność i szczęście i rozum i sława,

i co z pieśni, co z dźwięku rozżalonej liry,

po co szaleć i cierpieć, na co praca krwawa,

na co myśli, co ssają krew gdyby[3] wampiry:

jeśli końcem istnienia zgnilizna plugawa,

jeśli śmierć nas przemieni w marną garstkę błota,

jeśli wieczność — niestety — tylko bajka złota?

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. oprawny — dziś: oprawiony. [przypis edytorski]

2. gdyby (daw.) — jakby, niby. [przypis edytorski]

3. gdyby (daw.) — jakby, niby. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/zulawski-w-prosektorium

Tekst opracowany na podstawie: Młoda Polska. Wybór poezyj, oprac. Tadeusz Boy-Żeleński, wyd. drugie, Wydawnictwo Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich, Wrocław 1947

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Łukasza Jachowicza.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marta Niedziałkowska, Emilia Radlak, Aneta Rawska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: noii's@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.