Aleksander Fredro

Bajki

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

ISBN-978-83-288-6739-0

Bajki

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Paweł i Gaweł

Paweł i Gaweł w jednym stali domu, 

Paweł na górze, a Gaweł na dole; 

Paweł spokojny, nie wadził nikomu, 

Gaweł najdziksze wymyślał swawole. 

Ciągle polował po swoim pokoju: 

To pies, to zając — między stoły, stołki, 

Gonił, uciekał, wywracał koziołki, 

Strzelał i trąbił, i krzyczał do znoju¹. 

Znosił to Paweł, nareszcie nie może; 

Schodzi do Gawła i prosi w pokorze: 

«Zmiłuj się waćpan, poluj ciszej nieco, 

Bo mi na górze szyby z okien lecą!» 

A na to Gaweł: «Wolnoć Tomku 

W swoim domku». 

Cóż było mówić? Paweł ani pisnął, 

Wrócił do siebie i czapkę nacisnął. 

Nazajutrz Gaweł jeszcze smacznie chrapie, 

A tu z powały coś mu na nos kapie. 

Zerwał się z łóżka i pędzi na górę. 

Stuk, puk! — Zamknięto. 

Spogląda przez dziurę, 

I widzi — Cóż tam? Cały pokój w wodzie, 

A Paweł z wędką siedzi na komodzie. 

— «Co waćpan² robisz?» — «Ryby sobie łowię». 

— «Ależ mospanie³, mnie kapie po głowie!» 

A Paweł na to: «Wolnoć Tomku 

W swoim domku». 

Z tej to powiastki morał w tym sposobie: 

Jak ty komu, tak on tobie. 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Małpa w kąpieli

Rada małpa, że się śmieli, 

Kiedy mogła udać człeka, 

Widząc panią raz w kąpieli, 

Wlazła pod stół — cicho czeka. 

Pani wyszła, drzwi zamknęła; 

Małpa figlarz — nuż⁴ do dzieła! 

Wziąwszy pański czepek ranny, 

Prześcieradło — 

I zwierciadło, 

Szust do wanny! 

Dalej kurki kręcić żwawo! 

W lewo, w prawo, 

Z dołu, z góry, 

Aż się ukrop puścił z rury, 

Ciepło — miło — niebo — raj! 

Małpa myśli: «W to mi graj!». 

Hajże kozły, nurki, zwroty, 

Figle, psoty, 

Aż się wody pod nią mącą. 

Ale ciepła coś za wiele... 

Trochę nadto... Ba, gorąco!... 

Fraszka! Małpa nie cielę, 

Sobie poradzi: 

Skąd ukrop ciecze, 

Tam palec wsadzi. 

— «Aj, gwałtu! piecze!» — 

Nie ma co czekać, 

Trzeba uciekać! 

Małpa w nogi, 

Ukrop za nią — tuż, tuż w tropy, 

Aż pod progi. 

To nie żarty — parzy stopy... 

Dalej w okno!... — Brzęk! — Uciekła! 

Że tylko palce popiekła, 

Nader szczęśliwa. — 

Tak to zwykle małpom bywa. 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Osiołkowi w żłoby dano

Osiołkowi w żłoby dano 

W jeden owies, w drugi siano. 

Uchem strzyże, głową kręci, 

I to pachnie, i to nęci; 

Od któregoż teraz zacznie, 

Aby sobie podjeść smacznie? 

Trudny wybór, trudna zgoda — 

Chwyci siano, owsa szkoda, 

Chwyci owies, żal mu siana. 

I tak stoi aż do rana. 

A od rana do wieczora; 

Aż nareszcie przyszła pora, 

Że oślina pośród jadła — 

Z głodu padła. 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Dwa koguty

Na dziedzińcu przy kurniku 

Krzyknął kogut — kukuryku! 

Biją skrzydła jak kańczugi⁵, 

Dziobią dzióby, 

Drą pazury aż do skóry. 

Już krew kapie, pierze leci — 

Z kwoczką uszedł rywal trzeci. 

A wtem indor dmuchnął: «Hola!» — 

Stała się jego wola. 

«O co idzie, o co chodzi? 

Indor was pogodzi». 

Na to oba, każdy sobie: 

«Przedrzeźniał się mej osobie». 

«Moi panowie — indor powie — 

Niepotrzebnie się czubiło, 

Przedrzeźniania tu nie było; 

Obydwa z jednej zapialiście nuty, 

Boście obydwa koguty». — 

Kiedy głupstwo jeden powie, 

Głupstwo drugi mu odpowie; 

Potem płacą życiem, zdrowiem. 

Co rzec na to? Wiem — nie powiem! 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Sowa

«Głupie wszystkie ptaki!» — 

Rzekła sowa. 

Na te słowa 

Jaki taki 

Dalej w krzaki — 

Miłość własną ma i ptak. 

Ale śmieszny stary szpak 

Gwiźnie, skoczy 

Jej przed oczy 

I zapyta jejmość pani, 

Z jakich przyczyn wszystkich gani. 

— «Boście ślepi». — «Bośmy ślepi? 

A któż widzi lepiéj?» 

— «Ja, bo bez słońca pomocy 

Widzę w nocy». 

Na to odrzekł stary szpak: 

— «Widzieć zawsze wszystkim wspak, 

To nie chluba, 

Sowo luba. 

Możeś mądra — niech tak będzie, 

Lecz twą mądrość kryje cień, 

A tymczasem słychać wszędzie: 

Każda sowa głupia w dzień!» 

Przypisy:

1. znój — zmęczenie. [przypis edytorski]

2. waćpan — skrót od daw. grzecznościowego zwrotu: waszmość pan (wasza miłość pan). [przypis edytorski]

3. mospanie — skrót od daw. grzecznościowego zwrotu: mości panie. [przypis edytorski]

4. nuż — nuże, dalej, dalejże. [przypis edytorski]

5. kańczug (z tur.) — bicz z rękojeścią spleciony z pęku rzemieni skórzanych. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/fredro-bajki

Tekst opracowany na podstawie: Aleksander Fredro, Bajki, Wydawnictwo Feliksa Owczarka, Łódź 1947.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl).

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Dorota Kowalska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Trzy ryby, Jean Bernard (1775-1883), domena publiczna

ISBN-978-83-288-6739-0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.