Władysław Bełza

Do polskiego chłopięcia

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Do polskiego chłopięcia

Nie płacz, nie płacz synku drogi,  

Żeś na ziemi swej ubogi!  

Że nie miecz ci ani radło¹,  

Lecz tułactwo² w doli padło³,  

Żeś łzy tylko i cierpienia,  

Odziedziczył z twego mienia⁴. 

Przez Bóg żywy, to fałsz, dziecię!  

Naprzód wziąłeś na tym świecie  

To, co rodu twego znakiem:  

Imię zacne, żeś Polakiem. 

A czy wiesz ty, ile cześci⁵, 

Krwi i chwały w nim się mieści? 

Czy wiesz, jaka to poczciwa⁶ 

Duma wzrusza twe serduszko,  

Gdy z usteczek ci się zrywa:  

To Batory⁷! To Kościuszko⁸! 

Urodzajna twoja rola,  

Zbożem śmieją ci się pola,  

Lasy twoje echa głuszą,  

Owce wełną ci się puszą,  

A jesienią na jabłoni,  

Owoc się jak szkarłat płoni,  

Że zostaje na przychówek⁹ 

I na zimę, i przednówek¹⁰. 

A więc nie płacz, synku drogi,  

Żeś na ziemi swej ubogi;  

Bo z twych łanów, w dawne lata  

Tyś spichlerzem¹¹ był pół świata,  

Dzieląc wszystkich pod swym niebem  

Równo sercem jak i chlebem. 

Sól z Wieliczki brałeś hojnie,  

Złoto w dani lub na wojnie,  

A na pługi i do zbroi,  

Szło żelazo z ziemi twojéj,  

I starczyło z twojej gleby,  

I na zbytek, i potrzeby. 

Więc pogodnym patrz mi licem,  

Boś ty skarbów tych dziedzicem!  

I rąk nie łam z próżną troską...  

Wróci Bóg, co przemoc wzięła!  

W sprawiedliwość wierzmy boską:  

Jeszcze Polska nie zginęła! 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. radło — narzędzie rolnicze służące do spulchniania gleby. [przypis edytorski]

2. tułactwo — wygnanie, błąkanie się, emigracja. [przypis edytorski]

3. w doli padło — przypadło w udziale jako los. [przypis edytorski]

4. mienie — własność, posiadane dobra. [przypis edytorski]

5. cześci — D. lp od wyrazu: cześć (tzn. szacunek); dziś: czci. [przypis edytorski]

6. poczciwy — tu: godny czci, zasługujący na szacunek. [przypis edytorski]

7. Batory, Stefan (1533–1586) — właśc. Istvan Bathory, książę Siedmiogrodu, od 1571 król Polski, a od 1576 wielki książę litewski; poślubił Annę Jagiellonkę, córkę Zygmunta I Starego, ostatnią przedstawicielkę Piastów na polskim tronie. Jeden z najwybitniejszych polskich królów elekcyjnych. [przypis edytorski]

8. Kościuszko, Tadeusz (1746–1817) — generał wojsk pol. i amer., Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej podczas insurekcji 1794 r. [przypis edytorski]

9. na przychówek — tu: na przechowanie. [przypis edytorski]

10. przednówek — okres przed nowymi zbiorami, przypadający zwykle pod koniec zimy, na przedwiośniu; spożywano wtedy resztki zapasów jedzenia z poprzedniego roku, zanim można było zebrać pierwsze plony w roku nowym. [przypis edytorski]

11. spichlerz — budynek służący do przechowywania ziarna zbóż, magazyn, z którego można w razie potrzeby czerpać zboże do spożycia lub zasiewów; tu w znaczeniu przenośnym, jako określenie całego państwa zasobnego w zboże i mogącego udzielać tych zasobów innym. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/katechizm-polskiego-dziecka-do-polskiego-chlopiecia

Tekst opracowany na podstawie: Władysław Bełza, Katechizm polskiego dziecka, Drukarnia Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Lwów 1912

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła, Weronika Trzeciak.

Okładka na podstawie: mmlolek@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.