Cyprian Kamil Norwid

Żydowie polscy

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Żydowie polscy

1861

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

1

Ty! jesteś w Europie, poważny Narodzie 

Żydowski, jak pomnik, strzaskany na Wschodzie, 

Swoimi gdy złamki¹ wszędzie się rozniesie, 

Na każdym hieroglif unosząc odwieczny — 

A człowiek północny, w sosnowym gdy lesie 

Napotka cię, odbłysk zgaduje słoneczny 

Ojczyzny! — co kędyś w niebieskim lazurze 

Jak Mojżesz się w wodzie pławiła nilowéj! — 

I mówi: «Jest wielkim, kto bywał tak w górze 

I upadł tak nisko, i milczy jako wy». 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

2

Północne my syny z włosami płowemi, 

Wschodowej historii my śnieżne obłoki — 

Za kabał granicą, od razu, wprost z ziemi 

Patrzący na niebios przybytek wysoki: 

Jak Agar² synowie — przez kraju istotę, 

Jak Sary³ synowie — przez ojców robotę; 

My pierwej niż inni — my wcale inaczéj 

Pojrzeliśmy ku wam, bynajmniej⁴ z rozpaczy: 

Boć herbem gdy z wami szlachetny się łamał, 

Krzyż bywał w przełomie tym — i on nie kłamał! 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

3

Aż oto, że dzieje pozornie są zamęt, 

Gdy w gruncie są: siła i ładność szeroka! — 

Aż oto, że dzieje są jako testament, 

Którego cherubin dogląda z wysoka — 

Więc znowu Machabej⁵ na bruku w Warszawie 

Nie stanął w dwuznacznej z Polakiem obawie. 

— I kiedy mu ludy bogatsze na świecie 

Dawały nie krzyże, za które się kona, 

Lecz z których się błyszczy — cóż? przeniósł⁶ on przecie: 

Bezbronne, jak Dawid, wyciągnąć ramiona! — 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

4

Poważny narodzie! cześć tobie w tych, którzy 

Mongolsko-czerkieskiej nie zlękli się burzy — 

I Boga Mojżeszów bronili wraz z nami 

Spojrzeniem rycerskim, nagimi piersiami. 

Jak starsi w historii, co ręką na dzicze 

Kiwnąwszy z wysoka, wołają: «Dotrwałem! 

Chorągwi się badam, nie chłopy twe liczę, 

Bo kiedyś był nicość, ja mleko już ssałem — 

Naturę znam dawniej! — więc przeklnę wędzidła 

I staniesz na koniu jak pastuch — bez bydła». 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. złamki — forma N.lm; dziś: złamkami (tj. ułamanymi kawałkami, odłamkami). [przypis edytorski]

2. Agar, właśc. Hagar (hebr. הָגָר) — postać biblijna z Księgi Rodzaju, egipska niewolnica Sary, żony Abrahama; miała z nim syna, Izmaela. [przypis edytorski]

3. Sara (hebr. שָׂרָה) — postać biblijna, bohaterka Księgi Rodzaju, żona Abrahama, matka Izaaka. [przypis edytorski]

4. bynajmniej — jak najmniej; wcale nie. [przypis edytorski]

5. Machabej — chodzi zbiorczo o Machabeuszy, judejski ród kapłański; jego przedstawiciele wzniecili tzw. powstanie Machabeuszy (167–160 p.n.e.) w buncie przeciw rządzącej z Syrii dynastii Seleucydów, mianowicie Antiochowi IV, z którego rozkazu Jerozolima miała stać się ośrodkiem kultu Zeusa, z ołtarzem w Świątyni Jerozolimskiej i specjalnym aparatem urzędniczym pilnującym składania ofiar hellenistycznemu bóstwu; następnie, po uznaniu przez Syrię niezależności Judei, w l. 147–37 p.n.e. Machabeusze byli dynastią panującą. [przypis edytorski]

6. przenieść — tu: przedłożyć coś (nad coś innego); wybrać coś. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/norwid-zydowie-polscy/

Tekst opracowany na podstawie: Cyprian Kamil Norwid, Pisma wierszem i prozą, wyd. 3, Wyd. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1984

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Nowoczesna Polska.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Paulina Choromańska, Patrycja Jóźwiak.

Okładka na podstawie: Śmierć Berka Joselewicza w Kocku, Henryk Pillati (1832-1894), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.