Juliusz Słowacki

Pogrzeb kapitana Meyznera

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pogrzeb kapitana Meyznera

Wzięliśmy biedną trumnę ze szpitalu¹, 

Do żebrackiego mieli rzucić dołu; 

Ani łzy jednej matczynego żalu, 

Ani grobowca nad garstką popiołu! 

Wczora² był pełny młodości i siły — 

Jutro nie będzie nawet — i mogiły. 

Gdyby przynajmniej przy rycerskiej śpiewce 

Karabin jemu pod głowę żołnierski! 

Ten sam karabin, w którym na panewce 

Kurzy się jeszcze wystrzał belwederski, 

Gdyby miecz w sercu lub śmiertelna kula — 

Lecz nie! — szpitalne łoże i koszula! 

Czy on pomyślał — tej nocy błękitów, 

Gdy Polska cała w twardej zbroi szczękła³, 

Gdy leżał smętny w trumnie Karmelitów, 

A trumna w chwili zmartwychwstalnej pękła. 

Gdy swój karabin przyciskał do łona — 

Czy on pomyślał wtenczas, że tak skona?! 

Dziś przyszedł chciwy jałmużny odźwierny 

I przyszły wiedmy⁴, które trupów strzegą, 

I otworzyli nam dom miłosierny, 

I rzekli: „Brata poznajcie waszego! 

Czy ten sam, który wczora się po świecie 

Kołatał z wami? — Czy go poznajecie?” 

I płachtę z głowy mu szpitalną zdjęto, 

Nożem pośmiertnych rzeźników czerwoną; 

Źrennicę⁵ trzymał na blask odemkniętą, 

Ale od braci miał twarz odwróconą; 

Więceśmy rzekli wiedmom, by zawarły 

Trumnę, bo to jest nasz brat — ten umarły. 

I przeraziła nas wszystkich ta nędza, 

A jeden z młodszych spytał: „Gdzież go złożą?” 

Odpowiedziała mu szpitalna jędza: 

„W święconej ziemi, gdzie przez miłość bożą 

Kładziemy poczet nasz umarłych tłumny, 

W jeden ogromny dół — na trumnach trumny”. 

Więc ów młodzieniec, męki czując szczere, 

Wydobył złoty jeden pieniądz drobny 

I rzekł: „Zaśpiewać nad nim Miserere, 

Niechaj ogródek ma i krzyż osobny...” 

Zamilkł: a myśmy pochylili głowy, 

Łzy i grosz sypiąc na talerz cynowy. 

Niech ma ogródek — i niech się przed Panem 

Pochwali tym, co krzyż na grobie gada: 

Że był w dziewiątym pułku kapitanem, 

Że go słuchała rycerzy gromada, 

A dziś ojczyźnie jest niczym niedłużny, 

Chociaż osobny ma kurhan — z jałmużny. 

Ale Ty, Boże! który z wysokości 

Strzały Twe rzucasz na kraju obrońce⁶, 

Błagamy Ciebie przez tę garstkę kości, 

Zapal przynajmniej na śmierć naszą — słońce! 

Niechaj dzień wyjdzie z jasnej niebios bramy, 

Niechaj nas przecie widzą — gdy konamy! 

Paryż, d. 30 października 1841 r.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. szpitalu — dziś popr. forma D. lp: szpitala. [przypis edytorski]

2. wczora (daw.) — dziś popr.: wczoraj. [przypis edytorski]

3. szczękła — dziś popr.: szczęknęła. [przypis edytorski]

4. wiedmy — dziś popr.: wiedźmy. [przypis edytorski]

5. źrennica — dziś popr.: źrenica. [przypis edytorski]

6. obrońce — dziś popr. B. lm: obrońców. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/pogrzeb-kapitana-meyznera

Tekst opracowany na podstawie: Juliusz Słowacki, Dzieła Juliusza Słowackiego. Pierwsze krytyczne wydanie zbiorowe, t. I., Wiersze drobne, wyd. Bronisław Gubrynowicz, Lwów 1909

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Lel4nd@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.