Aleksander Fredro

Bajki

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

ISBN-978-83-288-6740-6

Bajki

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Paweł i Gaweł

5. Małpa w kąpieli

6. Osiołkowi w żłoby dano

7. Dwa koguty

8. Sowa

9. Przypisy

10. Wesprzyj Wolne Lektury

11. Strona redakcyjna

Bajki

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Paweł i Gaweł

Paweł i Gaweł w jednym stali domu,

Paweł na górze, a Gaweł na dole;

Paweł spokojny, nie wadził nikomu,

Gaweł najdziksze wymyślał swawole.

Ciągle polował po swoim pokoju:

To pies, to zając — między stoły, stołki,

Gonił, uciekał, wywracał koziołki,

Strzelał i trąbił, i krzyczał do znoju[1].

Znosił to Paweł, nareszcie nie może;

Schodzi do Gawła i prosi w pokorze:

«Zmiłuj się waćpan, poluj ciszej nieco,

Bo mi na górze szyby z okien lecą!»

A na to Gaweł: «Wolnoć Tomku

W swoim domku».

Cóż było mówić? Paweł ani pisnął,

Wrócił do siebie i czapkę nacisnął.

Nazajutrz Gaweł jeszcze smacznie chrapie,

A tu z powały coś mu na nos kapie.

Zerwał się z łóżka i pędzi na górę.

Stuk, puk! — Zamknięto.

Spogląda przez dziurę,

I widzi — Cóż tam? Cały pokój w wodzie,

A Paweł z wędką siedzi na komodzie.

— «Co waćpan[2] robisz?» — «Ryby sobie łowię».

— «Ależ mospanie[3], mnie kapie po głowie!»

A Paweł na to: «Wolnoć Tomku

W swoim domku».

Z tej to powiastki morał w tym sposobie:

Jak ty komu, tak on tobie.

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Małpa w kąpieli

Rada małpa, że się śmieli,

Kiedy mogła udać człeka,

Widząc panią raz w kąpieli,

Wlazła pod stół — cicho czeka.

Pani wyszła, drzwi zamknęła;

Małpa figlarz — nuż[4] do dzieła!

Wziąwszy pański czepek ranny,

Prześcieradło —

I zwierciadło,

Szust do wanny!

Dalej kurki kręcić żwawo!

W lewo, w prawo,

Z dołu, z góry,

Aż się ukrop puścił z rury,

Ciepło — miło — niebo — raj!

Małpa myśli: «W to mi graj!».

Hajże kozły, nurki, zwroty,

Figle, psoty,

Aż się wody pod nią mącą.

Ale ciepła coś za wiele...

Trochę nadto... Ba, gorąco!...

Fraszka! Małpa nie cielę,

Sobie poradzi:

Skąd ukrop ciecze,

Tam palec wsadzi.

— «Aj, gwałtu! piecze!» —

Nie ma co czekać,

Trzeba uciekać!

Małpa w nogi,

Ukrop za nią — tuż, tuż w tropy,

Aż pod progi.

To nie żarty — parzy stopy...

Dalej w okno!... — Brzęk! — Uciekła!

Że tylko palce popiekła,

Nader szczęśliwa. —

Tak to zwykle małpom bywa.

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Osiołkowi w żłoby dano

Osiołkowi w żłoby dano

W jeden owies, w drugi siano.

Uchem strzyże, głową kręci,

I to pachnie, i to nęci;

Od któregoż teraz zacznie,

Aby sobie podjeść smacznie?

Trudny wybór, trudna zgoda —

Chwyci siano, owsa szkoda,

Chwyci owies, żal mu siana.

I tak stoi aż do rana.

A od rana do wieczora;

Aż nareszcie przyszła pora,

Że oślina pośród jadła —

Z głodu padła.

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Dwa koguty

Na dziedzińcu przy kurniku

Krzyknął kogut — kukuryku!

Biją skrzydła jak kańczugi[5],

Dziobią dzióby,

Drą pazury aż do skóry.

Już krew kapie, pierze leci —

Z kwoczką uszedł rywal trzeci.

A wtem indor dmuchnął: «Hola!» —

Stała się jego wola.

«O co idzie, o co chodzi?

Indor was pogodzi».

Na to oba, każdy sobie:

«Przedrzeźniał się mej osobie».

«Moi panowie — indor powie —

Niepotrzebnie się czubiło,

Przedrzeźniania tu nie było;

Obydwa z jednej zapialiście nuty,

Boście obydwa koguty». —

Kiedy głupstwo jeden powie,

Głupstwo drugi mu odpowie;

Potem płacą życiem, zdrowiem.

Co rzec na to? Wiem — nie powiem!

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Sowa

«Głupie wszystkie ptaki!» —

Rzekła sowa.

Na te słowa

Jaki taki

Dalej w krzaki —

Miłość własną ma i ptak.

Ale śmieszny stary szpak

Gwiźnie, skoczy

Jej przed oczy

I zapyta jejmość pani,

Z jakich przyczyn wszystkich gani.

— «Boście ślepi». — «Bośmy ślepi?

A któż widzi lepiéj?»

— «Ja, bo bez słońca pomocy

Widzę w nocy».

Na to odrzekł stary szpak:

— «Widzieć zawsze wszystkim wspak,

To nie chluba,

Sowo luba.

Możeś mądra — niech tak będzie,

Lecz twą mądrość kryje cień,

A tymczasem słychać wszędzie:

Każda sowa głupia w dzień!»

Przypisy:

1. znój — zmęczenie. [przypis edytorski]

2. waćpan — skrót od daw. grzecznościowego zwrotu: waszmość pan (wasza miłość pan). [przypis edytorski]

3. mospanie — skrót od daw. grzecznościowego zwrotu: mości panie. [przypis edytorski]

4. nuż — nuże, dalej, dalejże. [przypis edytorski]

5. kańczug (z tur.) — bicz z rękojeścią spleciony z pęku rzemieni skórzanych. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/fredro-bajki

Tekst opracowany na podstawie: Aleksander Fredro, Bajki, Wydawnictwo Feliksa Owczarka, Łódź 1947.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl).

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Dorota Kowalska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Trzy ryby, Jean Bernard (1775-1883), domena publiczna

ISBN-978-83-288-6740-6

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.