Julia Fiedorczuk

Tlen

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

ISBN-978-83-288-5200-6

Tlen

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

część pierwsza: O2

Po

Gładkie morze jak kawałek szkła w tej dłoni 

która rozsypuje piasek pulsujących gwiazd. 

Albo nie ma dłoni: dziki oddech słońca, czułe ciało ziemi 

pod stopami tych, co nie widzą gwiazd.  

Czułe ciało ziemi pod stopami brzóz, 

zamrożone gwiazdy na rzęsach jeziora. 

Gładkie morze jak kawałek lodu na języku tego 

kto umiera zimą.  

Niebo szumnie spada na zimowy las. 

Pomyśl: siedmiu jeźdźców jak siedem barw tęczy. 

Albo nie ma jeźdźców: twoja krew pulsuje i nabiera barw. 

Pomyśl: kropla twojej krwi na śniegu. 

Garść zielonych szkiełek w ciepłej rączce dziecka.  

Ramię Oriona

Wielkie poruszenie na tych gładkich morzach, 

kłębią się ciężkie, ciemne ciała ryb. 

To duch awaryjnie ląduje na wodzie, 

ślizga się, tnie toń, wytraca prędkość, czas.  

Czas rozdzielić poły słonecznego płaszcza, 

uwolnić wiatr —  

i już.  

Pył międzygwiazdowy na listkach pierwszych drzew. 

Rozmodlony zając strząsa słoną rosę, 

lgnie do ciepłej ziemi wsłuchany w jej musujące tętno.  

Asymilacja i dysymilacja. CO₂, H₂O, 

i światło, światło, światło, 

przemiana materii w materię, wzrost i dojrzewanie 

w płaskim dysku falującej Galaktyki. 

Czarna śmierć pulsuje cicho pomiędzy gwiazdami, 

„Koło biegunu krąży wiecznymi obwody¹” — 

płomienna Betelgeuse, Rigel, Bellatrix — 

jadą Kosiarze na jesienne niebo, patrz! 

Patrzymy. Masz we włosach mgłę i nitki pajęczyny, 

niesiesz reklamówkę pełną zimnych gruszek.  

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Relentlessly craving²

B.G.

wierszu, wierszu bądź mocny 

jak fala uderzeniowa, koncert A-moll Griega 

zapuść korzenie, znajdź źródło, kwitnij, wydaj owoc 

ożyj, wierszu, chcę twojej krwi  

wierszu, wierszu bądź tak niebezpiecznie piękny 

jak pijana kobieta na obrazie Muncha 

liczą się tylko podstawowe barwy, żółty, czarny, czerwony 

liczy się ogień  

jest czas nadziei 

i czas rozpaczy  

liczy się ogień 

jeśli nie masz ciała 

nie znasz miłości 

ani nie znasz śmierci  

wierszu, wierszu bądź w słońcu 

w oku świata 

w przemianie chleba w ruch 

w ustawicznym rozpadzie, który jest warunkiem wszelkiej syntezy 

we krwi  

ogniu 

bądź 

jest czas nadziei 

i czas rozpaczy 

liczy się ogień i lód  

wierszu, wierszu bądź jak ciemna noc duszy  

Bum!

i świat rozkwita jak odświętna raca 

ciekawe co to za okazja 

że od tej pory wszystko zmierza na zewnątrz 

z dala od tej osobliwości, której potem nadawano różne nazwy 

w sumie nic takiego, garść nagrzanych gwiazd  

ok. 200 miliardów w naszej mlecznej okolicy 

a miejsce akcji jest częścią przedstawienia 

bo kiedyś nie było miejsca 

i nie było kiedyś  

Neutrino samotny żeglarz 

mały Odyseusz co podbija pustkę, która jest we wszystkim 

i co to znaczy wrócić 

i co to znaczy dom 

i co to znaczy do?  

Kolejny przełom w historii ludzkości

radość w TV 

opanowaliśmy nowe słowo bozon 

jesteśmy na żywo informowani 

o tym co widzimy 

całkiem nam nie straszne takie czarne dziurki 

(What if darkness became unhinged right now? 

to Ashbery, ale o czym innym) 

bo tak naprawdę wymiarów jest jedenaście 

a wszechświat to gigantyczne organy 

i jak to jest stale być wyśpiewywanym 

o tym Coleridge w „Harfie Eolskiej” 

i Wordsworth w „Preludium” co prawda 

żaden z nich nie słyszał o superstrunach 

blisko, coraz bliżej 

ciepło, coraz cieplej 

pytanie o częstotliwość głosu anioła 

w pewnym sensie jest to bowiem remake 

starych teleologicznych historii 

chodzi o odświętne zagęszczenie czasu 

żeby wszyscy przez chwilę popatrzyli w tę samą stronę 

co i my czynimy 

przy zgaszonym świetle 

kiedy nas otacza szarość pełna szmerów 

i drżenia  

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Dziwadełko

i cała ziemia na łyżeczce: 

To see a World in a Grain of Sand³ 

tak blisko jedni drugich 

Początek i Koniec 

jak ciasno zwinięty kłębek kolorowej włóczki 

młody liść paproci 

skompresowane sny 

Lew obok jagnięcia a obok Buddowie 

nic do powiedzenia 

nic 

nic nic 

nic mężczyzny i nic kobiety 

nic dziecka nic drzewa nic tlenu 

kropla plazmy 

w gęstym sercu gwiazdy  

Sorella la luna

E.P.

Niebywałość światła w tej potężnej nocy. 

Która nie ma źródła. 

Która nie maleje.  

Twarz księżyca pocięta kreskami gałęzi, 

mozół mrówki, która nieustannie 

idzie do nieba.  

Ponieważ mrówka jest częścią procesu, 

taniec starych sosen w tej ciemnej katedrze, 

gdzie jeden mrok łączy się z drugim.  

Ponieważ liść jest częścią procesu, 

tylko żyć i umierać, żyć i umierać, 

żyć i umierać powoli  

jak gwiazda. Te robią wrażenie, 

małe eksplozje wielkiej duszy świata, 

która nie ma źródła i rośnie.  

Mamo, jaka duuuuża muzyka! 

Na styku sezonów, 

w czasie przejrzystym jak kryształek piasku, 

czułość jeży śpiących blisko tętna ziemi. 

Wysoko w gałęziach szepty i wołanie. 

Pierwsze płatki śniegu na policzkach dziecka, 

kiedy biegniemy po prezent:  

rozgwieżdżony listopad 

nad Narwią.  

Kompost

J.C.

Te maleństwa, które jedzą ciała liści na podłodze lasu. 

Rozcieram w palcach zimną grudkę ziemi, 

proch wypełnia poziomice egzotycznej mapy.  

W moich tętnicach koncert obcej muzyki, 

szum krwi i życia, które mnie chwilowo gości jak rzeka 

przypadkowy liść: 

wyboista podróż w dół błyszczących wodospadów z widokiem na niebo.  

Kładę się na mchu. 

Ołów chmur pocięty żyłkami gałęzi, 

białe słońce, wiatr i poruszenie skrzydeł, 

bez znaczenia, oczy, pazury i pierze,  

bez znaczenia iskra między ciemnościami. 

Wdech i wydech. Wdech i wydech poza mną, 

ponieważ jestem zgięciem wielkiej płachty czasu, 

mieszkam w wygnaniu, 

zmarszczka na powierzchni wody ciemnej jak milczenie.  

Liść wpada do rzeki, a rzeka do morza. 

Morze zakwita czerwienią ukwiałów. 

Nad tą cudną łąką, pod sklepieniem fali 

wolno pływają obojętne ryby.  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Pewnego dnia

zgasną telewizory 

i wojna skończy się bez fajerwerków, 

posprzątamy mieszkania, 

w okna wstąpi blask.  

pewnego dnia cisza będzie naczyniem na deszcz, 

samochody staną, żeby się w nią wsłuchać.  

z ciszy urodzi się dźwięk 

żywy jak źrebaczek.  

piszę ci o tym słowami 

bo ko- 

cham 

(sic!)  

a hemoglobina wychwytuje kółka tlenu:  

o 

o 

o 

oddychaj 

oddychaj 

ko-  

Tlen

Pokażę ci miłość w jednej garści gwiazd.  

Znasz feerię śniegu na przydrożnych liściach? 

Fioletowy kontur grudniowego dnia? 

Przyszłam tu, żeby oddychać.  

Są mali tancerze w kropli rzecznej wody. 

Raje owadów za bramą ogrodu, 

gniazdo w zgięciu ramion tamtej grubej sosny, 

w gnieździe moich ramion mleczny oddech dziecka.  

Lekko mieszkamy na wydechu świata, 

jeden mrok dodany do drugiego mroku. 

Usta przy policzku. 

Policzek przy udzie.  

Lekko mieszkamy na wydechu świata, 

ciepła sierść wilczycy i jej ostre zęby, 

brzytwa mrozu gładzi ciemną skórę rzeki, 

jej mieszkańcy bezszelestnie opadają na dno.  

Przyszłam tu, żeby oddychać. 

Smutek naszych rzeczy na zimowym niebie. 

Śnieg szybko topnieje na policzkach dziecka, 

nasze oczy śmieją się do gwiazd,  

niebo spotyka gładką skórę rzeki, 

oddycham, oddycham więc jestem.  

Niebo

radość człowieka, który klęka w śniegu 

duch świata 

tli się 

w jego krwi  

Alnitak Alnilam i Mintaka ku wschodowi słońca 

za nim Syriusz, najjaśniejszy Pies  

jeżeli Proxima jest satelitą Alfa Centauri 

to jej obrót wokół systemu trwa około miliona lat.  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

część druga: Elegie

Płynie Wisła, płynie

po polskiej krainie 

jeśli coś w niej żyje 

to niedługo zginie  

Coś

a więc opowiadamy ciągle te same historie 

coś się kończy zaczyna coś płonie 

coś nas ku sobie popycha każe śpiewać 

kreślić znaki na skórze  

coś, co na mnie patrzy z niejednego płótna 

dłonie tej kobiety czemu taka czułość 

kimkolwiek była umarła 

a po niej malarz J. C. Dahl (1788–1857) 

sto pięćdziesiąt jeden lat temu  

albo to dziecko z Nieba nad Berlinem 

nie znam płci 

w czarno-białym beciku  

maluję rzęsy 

zdejmuję ubranie 

obejmuję plecy mężczyzny 

kolekcjonuję wizerunki aniołów 

i linijki z wierszy o miłości lub śmierci 

szukam ludzi, którzy umieją rozmawiać z jeżami  

nastąpił tu wielki wybuch 

wszystko porozrzucane 

nic tylko zbierać żywe owoce tej wojny 

nic tylko zbierać martwe owoce tej wojny  

a więc opowiadamy ciągle te same historie 

coś się kończy zaczyna coś płonie 

coś nas ku sobie popycha, każe śpiewać 

coś zsyła nam błogosławieństwo łez  

Jamb, trochej, jamb

Jeśli chodzi o wojnę, to widziałam tylko zdjęcia. 

Trafiony dziennikarz, 7 maj 2004, oooops, 

potem się okazało, że to nie wypada, 

lecz w pierwszej chwili gazeta sprzedała się dobrze. 

Egzekucję Husajna można za darmo obejrzeć w Internecie. 

Spróbujcie też wpisać World Trade Center na Youtubie 

(pojawia się wybór, „attacks, jumpers, collapse”, 

jest oczywiście problem wyboru ścieżki dźwiękowej) 

są też zwłoki drugoplanowe w wiadomościach 

ich nie żałujemy bo są jak statyści albo kaskaderzy 

których się wymienia pod koniec kredytów kiedy nikt nie patrzy, 

a żołnierze na szczęście nie są kobietami i dziećmi.  

(attacks, jumpers, collapse: 

to ask jam père to lapse 

a lax jankers to pass 

alarmed jumpers amass) 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Kołysanka

tutaj, wewnątrz 

ciepłe sny i ciało 

dodaje otuchy krew 

cicho pulsuje 

wypełniając swoją okrężną misję  

tutaj, wewnątrz 

sen dziecka czy to możliwe 

tamte już pod ziemią 

(Biesłan, 3 września 2004)  

zadanie dorosłych to 

zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa 

UNICEF wyraża głębokie zaniepokojenie 

„eskalacją działań wojennych na terenie Osetii Południowej” 

(Sierpień 2008) 

można kupić kartki z życzeniami „twórzmy lepszy świat” 

wyprodukowane w ChRL 

śmierć to jest jak więdną liście 

albo jak ktoś jest stary 

tak stary, że nie ma już siły i nie chce mu się 

bawić, czytać, ani nawet 

jeździć na hulajnodze  

Autobiographia Literaria⁴

Chciałem powiedzieć to i to, i to.

Marcin Sendecki

przed tym dniem, kiedy ktoś zwinie ciemny ekran nieba 

strząśnie gwiazdy jak okruszki żaru 

chciałam napisać 

o mrówkach jeżach o grzybni 

przed tym dniem, kiedy ktoś zwinie ciemny ekran nieba 

strząśnie gwiazdy jak okruszki żaru 

chcę ci zadedykować 

(kimkolwiek jesteś 

gdziekolwiek śnisz) 

wszystkie nocne 

wszystkie miejskie 

światła  

Wiersz

pogubione sny dotyczyły przyszłości ze szkła 

bezwonnej stali kolorowych świateł 

w tym wariancie idę do ciebie przez las 

przez świeżą zieleń doliny 

wody wielkie nie zdołają ugasić miłości 

w tym wariancie idę do ciebie przez śmietnik 

och, gdyby to było na serio 

reklamówki, plastikowe butelki, stare samochodowe fotele 

drzewo figowe wydało zawiązki owoców 

to oni by już coś z tym zrobili 

świeża zieleń doliny 

pogubione sny dotyczyły prostych konturów zwycięstwa 

to wszystko 

żadnych niuansów 

teraz tylko żyjmy potem się zobaczy 

w tej wersji idę do ciebie przez miasto 

szarość pełna mokrych świateł ja je tobie niosę 

kuleczki ze srebra 

pogubione sny dotyczyły znakomitych miast 

mój miły jest mój a ja jestem jego 

mamy psa lodówkę plazmę oraz buddę 

miłość jest higieniczna dla zdrowia 

i długowieczności 

w tej wersji idę do ciebie przez wodę i tonę 

zanim się spotkamy  

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Autoportret z makiem

przejść przez szczęście i nic o tym nie wiedzieć 

człowiek nagle zbudzony 

pośród ładnych zgliszcz 

znam tę twarz 

ze zdjęć 

to tata 

patrzy ze mnie 

w lustro 

Sylwia Plath 

nie żyje 

od dwóch lat  

Burze i przejaśnienia

gdy odsłania się niebo po tygodniach deszczu 

czy widzisz tę radość w listowiu? 

jasne barwy śmierci: ksantofile, antocyjany i karoten 

podczas wyżu łatwiej o mistyczne zjednoczenie ze światem natury i kultury 

trzeba po prostu spojrzeć na wszystko z miłością 

miłość wydłuża życie likwiduje wolne rodniki 

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna 

przecież nie ma dowodów, że tam naprawdę robią te eksperymenty 

nasze tęczowe tiszerty rosną na polach Pakistanu 

Wikipedia: 

„Opadłe liście 

nie przestają pełnić ważnej roli 

dla rośliny. 

Podlegają bowiem rozkładowi 

przez bakterie i grzyby, 

stając się źródłem materii 

organicznej 

i pokarmów mineralnych dla roślin. 

Chronią one także przed mrozem 

korzenie 

i nasiona 

leżące na ziemi” 

gdy odsłania się niebo po tygodniach deszczu 

czy widzisz tę radość w listowiu? 

złoty nalot zmierzchu 

liczą się tylko podstawowe barwy 

liczy się ogień 

nie stać mnie jeszcze na milczenie  

córka pyta: mamusiu, a co to jest nic? 

nic takiego, kochanie, odpowiadam, śpij.  

część trzecia: Miejsca

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

To jest pierwszy dzień reszty twojego życia

czas na zmiany 

więc moja dieta będzie odtąd doskonała 

im więcej zjesz tym dłużej żyjesz 

szlachetne zdrowie 

ekskluzywne kosmetyki uwznioślą 

moją konsystencję  

to jest pierwszy dzień reszty twojego życia 

zanotuj w dzienniku 

od tej pory już nie grzesz 

żadnych batoników 

bo śniadanie to klucz do esencji 

bo gdybyś nawet silną wolę miał 

a śniadań nie jadał 

na nic twój trud  

powtarzajmy: jeść jeść jeść 

kiedy czujesz głód 

jedz, człowieku, jedz 

siedemnaście posiłków dziennie 

lekkich jak łabędzi puch  

bo gdybyś nawet silną wolę miał 

a śniadań nie jadał 

na nic twój trud  

a wystrzegaj się białego chleba powszedniego 

musisz tylko opanować kilka prostych zasad 

to jest pierwszy dzień reszty twojego życia 

a jutro następny  

jedz, człowieku, jedz 

i chudnij 

to jest pierwszy dzień reszty twojego życia 

wkrótce będziesz w niebie 

gdzie na ciebie czeka 

zasłużony 

kawałek 

szarlotki 

Tak

miasto w deszczu 

ślesz uśmiech 

pomiędzy kroplami 

ty ja ty ja 

między nami 

co  

między ciemnościami 

pomost 

więc chodź 

chodź do mnie 

nie utoniesz  

zamknę oczy 

pustko moja towarzyszko 

śpij 

chcę być dotknięta chcę 

podać rękę  

Dobranoc

bo gęstnieją dźwięki. 

soczyste szepty w liściach szczupłych brzóz, 

ciemne się zbiera w zagłębieniach ciała, 

nas porasta,  

nam odejmuje słowa ku uciesze dłoni, 

bo żywe tłoczy się w parterze i węszy, 

głodne. 

czas małych myśliwych o porożach w kształcie gałęzi.  

ciemne nas wypełnia aż po marginesy, 

jeż upolował żuka. 

żaba upolowała ważkę:  

là la la là la là la, 

là la la la la là la là la: 

tuż-tuż, na wyciągnięcie ręki, żywy pępek snu.  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Dedykacja

Ten wiersz jest dla ciebie, drogi czytelniku. 

Mówi o pająku, o uczuciach i o tym 

co niewyrażalne. 

Nie ma pająka gdzie do ciebie piszę. 

Mam pająka w głowie, nitki pajęczyny 

miękkie jak pleśń.  

Albo drogocenne jak sznur lśniących pereł 

nad ranem. Mam na myśli 

ten ukryty czas, gdy jest się nagim i mokrym 

jak ziemia.  

Kiedy czuły Budda wychodzi z jaśminów, 

chłopiec z tatuażem, 

pajęczyna zmarszczek na twarzy staruszki, 

która się uśmiecha: ten czas, nasz wspólny sen  

utkany ze słów. Przepraszam! Tak 

się powiedziało. Czułość jest tru- 

dna. Ponieważ kocha się ludzi i drzewa, 

ten kamień, on zapewne istniał, 

teraz ci go daję, 

potrzymaj. 

Psychoanaliza i mandarynki

Lacanistom ;-)

Poeta, który dzisiaj jest kobietą, 

poszedł na spacer. 

Poszła, znaczy, 

poetka. Ta istota z płci i kości, 

pochwycona w binarne szpony opozycji 

między naturą i cywilizacją (sic!) kulturalnie 

wciela się w rolę obserwatora, wróć, 

obserwatorki, a wiersz interpeluje, 

interpeluje, powołuje tę chwilową 

podmiotowość, obsadza (za przeproszeniem) 

w roli. Potrzebny nam jeszcze ekran 

(czy są tu jakieś ekrany?), aby dialektyka 

miasto-dzika przyroda mogła się uobecnić 

w fantazmacie. W ostateczności sklepowa witryna 

posłuży za lustro. Ach, już się zaczyna! 

W polu spojrzenia 

konstytuuje się 

skrzynka 

małych 

pomarańczowych 

obiektów. 

What love does

pani tak pięknie udaje umarłą 

że nie wiadomo kiedy pani naprawdę nie żyje 

Agencie Cooper⁵ gdzie jesteś czy mnie słyszysz  

pani tak pięknie udaje umarłą 

że nie wiadomo kiedy pani naprawdę nie żyje 

prosimy o gromkie brawa  

Laura Dern jako Nikki Grace 

problem zwłok pozostawmy obsłudze 

gdzie jesteś gdzie jesteś gdzie jesteś 

gdzie jesteś gdzie jesteś gdzie jesteś  

pani tak pięknie udaje umarłą 

że nie wiadomo, kiedy pani naprawdę nie żyje 

gdzie jesteś gdzie jesteś gdzie jesteś 

(brawa)  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

The truth is out there⁶

czyli na powierzchni 

kreślimy znaki na skórze 

nie jest tylko jasne kto jest adresatem  

co byś nie wpisał zawsze wikipedia 

sens życia to 

jedno z podstawowych zagadnień 

różnych systemów 

filozoficznych i religijnych 

jak również pojęcie 

odwołujące się 

do transcendentnego widzenia świata 

jako drogi  

(pojęcie śmierci rozmywa się w przypadku roślin)  

wybaczcie te cyberdygresje 

dzisiaj jest pierwszy dzień, etc. 

każdy ma prawo kupić sobie prezent 

a jak kogoś nie stać niech się przebranżuje  

It has been played once more⁷

J.A.

nagle w samym środku mitycznej przyszłości 

starsza od siebie, a co będzie później 

och, Blake’u, Słoneczniku, wiem, wiem 

nawijam jak Allen Ginsberg 

wybacz wierszu, mam chandrę, wybacz czytelniku 

jutro spełnię wszystkie noworoczne postanowienia 

teraz tu posiedzę, droga czekolado 

dziękuję, że jesteś dziś przy mnie butelko Merlota, 

i tobie, telewizjo, dziękuję agencie Cooper! 

jutro zgłębię Dharmę diamentowej drogi 

nawet teraz niektóre istoty są mi raczej bliskie 

oczywiście chodzi wyłącznie o pokrewieństwo dusz. 

drogi komputerze, wysłałam dzisiaj czternaście e-maili  

„dla tej ciemnej miłości dzikiego gatunku⁸” 

czytałam Freuda a nawet Lacana 

o popędzie śmierci 

chodzi tylko o to, żeśmy byli upadli 

dlatego samo życie nie wystarczy 

a teraz piosenka:  

ścinki czasu rzucone w poprzek krajobrazu 

wiatr się z nami bawi na pustej ulicy, 

wiatr się z nami bawi szczątkami obrazu 

wchodzi w szczeliny i śpiewa:  

(uuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu 

uuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu 

uuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu 

uuuu)  

szorstka skóra tej dłoni, która mnie dotyka 

szorstka kora tej brzozy, którą czesze wiatr 

obcy śpiew tego wiatru, który nas przenika 

i milczenie drzewa 

jutro spełnię wszystkie noworoczne postanowienia 

dzisiaj tu posiedzę, tak się jakoś składa 

że służą mi paradoksy i oksymorony 

w samym środku mitycznej przyszłości 

opukuję pustkę 

halo halo? 

czy ktoś tam jest?  

Objaśnienia

Wiedzę na temat podstawowej budowy materii oraz teorii superstrun czerpałam przede wszystkim z książki Briana Greenea The Elegant Universe (New York: Vintage, 2000). Teoria strun lub superstrun (zwana także Superteorią i Ogólną Teorią Wszystkiego) to, w największym skrócie, próba pogodzenia ogólnej teorii względności z doniesieniami mechaniki kwantowej.

Ponadto, w książce pojawiają się cytaty z Iliady Homera („Koło biegunu krąży wiecznymi obwody”), „Wróżb niewinności” Williama Blake’a („To see a World in a Grain of Sand”) i z wiersza Andrzeja Sosnowskiego pod tytułem „Trackless” („dla tej ciemnej miłości dzikiego gatunku”).

Tytuł „Relentlessly craving” wyjęłam z tekstu piosenki „Wanderlust” Björk Gudmundsdottir (z płyty Volta), a „It has been played once more” — z wiersza „Paradoxes and Oxymorons” Johna Ashbery’ego.

„Mamo, jaka duuuuża muzyka!” to reakcja mojej córki (wówczas dwu-i-pół letniej) na pewne fragmenty kompozycji Johna Cage’a zatytułowanej The Seasons.

Przypisy:

1. Koło biegunu krąży wiecznymi obwody — fragment Iliady Homera. [przypis edytorski]

2. Relentlessly craving — Tytuł pochodzi z tekstu piosenki „Wanderlust” Björk Gudmundsdottir (z płyty Volta). [przypis edytorski]

3. To see a World in a Grain of Sand (ang.) — widzieć świat w ziarnku piasku (incipit wiersza Williama Blake’a Auguries of innocence. [przypis edytorski]

4. Autobiographia Literaria (łac.) — autobiografia literacka. [przypis edytorski]

5. agent Dale Cooper — postać z serialu Miasteczko Twin Peaks. [przypis edytorski]

6. The truth is out there — napis z czołówki serialu Z archiwum X. [przypis edytorski]

7. It has been played once more — fragment wiersza Paradoxes and Oxymorons Johna Ashbery’ego. [przypis edytorski]

8. dla tej ciemnej miłości dzikiego gatunku — tytuł zbioru wierszy miłosnych Andrzeja Sosnowskiego. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/fiedorczuk-tlen/

Tekst opracowany na podstawie: Julia Fiedorczuk, Tlen, Biuro Literackie, Wrocław 2009.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Jan Szejko.

Okładka na podstawie: Niebo, John Singer Sargent (1856–1925), domena publiczna

ISBN-978-83-288-5200-6

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.