Juliusz Słowacki

Wspomnienie Pani De St. Marcel z domu Chauveaux

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Wspomnienie Pani De St. Marcel z domu Chauveaux

(14 stycznia 1846)

Staruszko moja! o staruszko moja! 

Twoje mieszkanie takie wonne tobą, 

Na murach twoich jak z obrazów zbroja, 

A każdy obraz był jakąś osobą. 

Dziś raz ostatni widząc pożegnałem, 

Wszedłszy do domu — bym poszedł¹ za ciałem. 

Dawno bez męża — i bez towarzysza, 

Który niedawno ciebie odszedł stary, 

Przycichłaś w domu — dziś ta sama cisza 

W domu — a w bramie stoją twoje mary. 

Gdym wszedł... myślałem, że szata szeleszcze, 

Ogień się palił — zegary szły jeszcze. 

Lecz jakaś ciemność... dziwne jakieś mroki 

Nad twym kominem — nad łoża kotarą², 

Jakby te dziwne śmiertelne obłoki, w 

Które zmieniają dzień w godzinę szarą, 

A człowiekowi bronią słów i ruchów, 

Bo są z poważnych i ze smętnych duchów. 

Lat dziewięćdziesiąt ciałoś ty nosiła, 

Przez krew szły twoje panieńskie nożeczki, 

Przez smutek starość szła twoja pochyła, 

A w trumnie leżą już tylko kosteczki; 

Wszystkoś wybrała ze skarbu żywota, 

Czemuż po tobie — ta wielka tęsknota? 

Może dlatego, że gdym twoje ściany 

Odwiedzał... dawno światem niezabawne³, 

To spotykały mnie Republikany⁴ 

I wielkich imion — dawne duchy sławne, 

I wszystkie stały z odkrytymi głowy⁵ 

Słuchając we mnie grzmiącej polskiej mowy. 

Gdym nieraz siedział przy twoim kominie, 

A ty myślałaś, że ja sobie drzymię, 

Jam na mównicy stał w tych duchów gminie 

I brałem sobie między nimi — imię; 

Od głów zaczynał — i do serc im sięgał, 

I znów na wielkąm ich sprawę sprzysięgał. 

A ty jak trupek w krześle, pod zamętem 

Cicha, podobna do Park⁶ — życia matek, 

Byłaś jakby tych sejmów prezydentem 

Duchem — próchenko ciała i opłatek, 

Co miejsca przez lat dziewięćdziesiąt bronił, 

A nie ustąpił — aż Pan Bóg zadzwonił. 

Dlategom ja cię czuł pod suchą kością 

Dobrą, choć ludzie o złość oskarżali, 

Tyś sławne imię nosiła ze złością; 

A ja sam także mam to, co mię pali. 

Gdym jest wielkimi burzami natchnięty, 

A w burzach nawet czuję się sam święty. 

Wszystko to w głębi twojego pokoja 

Czułem dziś, patrząc na złoconą ścianę, 

Żegnajże, cicha staruszeczko moja, 

A popamiętaj — na sejmy zerwane 

I pomóż zgrają twoich duchów tłumną 

Mnie, który szedłem dziś jeden — za trumną. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. wszedłszy (...) bym poszedł — dziś: wszedłszy, by pójść. [przypis edytorski]

2. łoża kotarą — w źródle: „twoją kotarą”; zmieniono po porównaniu z innymi wydaniami i opracowaniami. [przypis edytorski]

3. światem niezabawne — nie zajmujące się światem. [przypis edytorski]

4. spotykały (...) Republikany — dziś popr.: spotkali republikanie. [przypis edytorski]

5. z odkrytymi głowy — dziś popr.: z odkrytymi głowami. [przypis edytorski]

6. Parki (mit. rzym) — personifikacje przeznaczenia: Nona, Decima i Morta; odpowiedniczki Mojr z mit. gr., córek Zeusa i Temidy, prządek wątku życia ludzkiego: Kloto (Prządka) miała wysnuwać nić, Lachezis (Obdarzająca) snuła wątek dalej, zaś Atropos (Nieubłagana a. Nieodwracalna) przecinała go nożycami. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wspomnienie-pani-de-st-marcel-z-domu-chauveaux

Tekst opracowany na podstawie: Juliusz Słowacki, Dzieła Juliusza Słowackiego. Pierwsze krytyczne wydanie zbiorowe, t. I., Wiersze drobne, wyd. Bronisław Gubrynowicz, Lwów 1909

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Marysol*@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.