Krzysztof Kamil Baczyński

Ugory

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Ugory

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Ugory

Gwiazdo moja poranna — przebijasz mi czoło,

abym mógł dzień zobaczyć, który w okna bucha

rozpalonym potokiem. Nad nim światła gołąb,

a w nim żelaza gorycz i czasu posucha.

Otom ja, ziemia skwarna, po tabunach dzikich

ziejąca jeno[1] — siarką i dymiąca grozą,

gdzie dogasają z wolna ciała wojowników,

a nad nią niebo z ognia, jakby ręką bożą

przekreślone i tylko w nim obłoki-struny

i błyskające bramy czy ciche pioruny.

I leżą tak odłogiem, i jeno mi dane

małe ciało kobiece, a w nim dusza ptaka,

która wyrasta na mnie lirą albo dzbanem,

lub jak dymiącej sprawy ludzkiej dłonią skrycie

jest na powłoce martwej — mej pamięci życiem.

I tak się poję przez nią. O wyschnięte rzeki!

Przy drogach żaby suche jak gałązki ścięte

i do wzroku przyrosłe przekłuły powieki

pękniętych serc skorupy, co nie wzejdą dźwiękiem.

To tłumy rozbawione ich światłem i trwogą

i odważne, bo liczne, roztarły je nogą.

O! Nie opłaczę serca mej ziemi namiętnej,

tych skarg waszych jak dymy idące w obłoki,

tych waszych snów-gałęzi, co jak niebo piękne,

tych, co w żalu żegnałem czarne od posoki.

O! Nie wypowie lira duszy krwią napięta,

bo choć jest wszechobjęciem, wszechmęką — nie święta,

bo pokalana jednym nienawiści słowem

i jedną skargą ścięta w krzyże purpurowe,

które na plecach nosić w milczeniu przez wieki

i nim je wypowiedzieć — stać się pierw człowiekiem.

Ale ja czuję niebo, co mi do ust schodzi

jak chleb ognistych czynów, i pieśni jak liście

szumiące od aniołów i pełne narodzin

duchów strzelistych jakby świerków słupy złote,

i kilka czuję serc, co są jak w ziemi młoty

przed wiekiem zakopane, które z wolna rusza

opór korzeni prężnych, w których czeka dusza.

Ale ja czuję pieśni, co ledwo się pyłem

traw złotych poczynają w rozrąbanej ziemi,

i słyszę, gdy powstają rycerze przez siłę

i przez światło. Od blasku jeszcze stoją niemi,

jeszcze palce prostują jak łodyżki młode

i widzą świat przez ciepło jak przez drżącą wodę,

jeszcze im puch porasta na kitach czapraków[2],

a już się palce w wietrze dziesiątkami ptaków

rozfruwają po niebie i zgarniają przestrzeń

i dudni rozwiązane jak supeł powietrze,

i dudni, choć szkielety krzyżów jeszcze gniotą.

Oto, gwiazdo poranna, czuję łuny młotów.

O gwiazdo! Jeśli nawet w twym blasku mi zasnąć,

ja czuję: te płomienie ból zrodził. Nie zgasną.

28 V 42 r.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. jeno (daw.) — tylko. [przypis edytorski]

2. czaprak — tkanina umieszczana pod końskim siodłem. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/baczynski-ugory

Tekst opracowany na podstawie: Krzysztof Kamil Baczyński, Poezje, wybór K. Wyka, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1977.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Maciej Rajski.

Publikację wsparli i wsparły: Katarzyna Walichnowska, Tomasz Kolinko, zby, sroczka, Piotr Skirski, animal, Jan Marcinkiewicz, Sławomir Czarnecki, Joanna Stępień, Alkina, Daga, Justyna Sławik, 10, Beata i Gabrysia Wcisło, Agnieszka Bielawska.

Okładka na podstawie: Thomas & Dianne Jones, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-04-11.