Report a bug | Sign in / Register

1. RADCZYNI

   150Cóż ta, gosposiu, na roli?

   Czyście sobie już posiali?

   KLIMINA

   Tym ta casem sie nie siwo.

   RAD

   ↓ Expand fragment ↓

   RADCZYNI

   150Cóż ta, gosposiu, na roli?

   Czyście sobie już posiali?

   KLIMINA

   Tym ta casem sie nie siwo.

   RADCZYNI

   A mieliście dobre żniwo — ?

   KLIMINA

   Dzięka Bogu, tak ta bywo.

   RADCZYNI

   155Jak złe żniwo, to was boli,

   żeście się napracowali — ?

   KLIMINA

   Zawszeć sie co przecie zgarnie.

   RADCZYNI

   Dobrze sobie wyglądacie.

   KLIMINA

   I pani ta tyz nie marnie.

   RADCZYNI

   160Jeszcze się widzicie młoda.

   KLIMINA

   Jak po Marcinie jagoda.

   RADCZYNI

   Może jeszcze się wydacie — ?

   KLIMINA

   A cóz sie ta tak pytacie?!

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

2. POETA

   Żeby mi tak rzekła która,

   sercem już dysponująca,

   tak po prostu: „no, chcę ciebie”,

   230 jak jaka wiejska dziewczyna…

   ↓ Expand fragment ↓

   POETA

   Żeby mi tak rzekła która,

   sercem już dysponująca,

   tak po prostu: „no, chcę ciebie”,

   230 jak jaka wiejska dziewczyna…

   MARYNA

   To niby ja ta dziewczyna,

   ja oświadczyć się mająca?

   Skądże taka pewna mina?

   POETA

   Wcale insze miałem plany

   235 jeźlim plany miał w ogóle —

   chciałem coś powiedzieć czule,

   chciałem zapukać w serduszko,

   coś usłyszeć, coś podsłuchać:

   jak się to tam musi ruchać,

   240 jak się to tam musi palić — ?!

   MARYNA

   Muszę panu się pożalić,

   w serduszku nie napalone;

   jak kto weźmie mnie za żonę.

   będzie sobie ciepło chwalić;

   245 muszę panu się pożalić:

   choć zimno, można się sparzyć.

   POETA

   Amor mógłby gospodarzyć.

   MARYNA

   Amor ślepy, może zdradzić.

   POETA

   Amor: duch skrzydlaty, gończy.

   MARYNA

   250Pretensji do skrzydeł wiele.

   POETA

   Więc się na pretensjach kończy.

   MARYNA

   A nie kończy się w kościele.

   POETA

   Byłby to już Amor w klatce.

   MARYNA

   Lis w pułapce.

   POETA

   255Motyl w siatce.

   MARYNA

   Paź królowejna usługach.

   POETA

   Ślub po zapłaconych długach.

   Miłość nęci rozmaita.

   MARYNA

   A, to z nami kwita.

   POETA

   260Kwita —

   nie myślałem, że coś świta,

   pani prawie obrażona — ?

   MARYNA

   Czegóż to pan jeszcze szuka?

   POETA

   Że nie poszła w las nauka.

   MARYNA

   265Któż się uczył?

   POETA

   Tak wzajemnie

   Ja od pani, pani ze mnie.

   MARYNA

   A na cóż mnie tej nauki?

   POETA

   Na nic.

   MARYNA

   270Więc?

   POETA

   Sztuka dla sztuki.

   MARYNA

   Zawrót głowy, wielka chwała;

   niech pan sztuki płata różne,

   bylebym ja spokój miała.

   POETA

   275Rozmowa z panienką młodą,

   jak ją zwykle młodzi wiodą

   w takim stylu skrzydełkowym;

   rozmowa z panną upartą:

   o miłości, o Amorze,

   280 o kochaniu, co w tym, owym

   z nagła się przejawić może; —

   szepty z panną czarującą,

   przez pół serio, przez pół drwiąco —

   zawsze jeszcze studium warto.

   MARYNA

   285Przez pół drwiąco, przez pół serio

   bawi się pan galanterią.

   POETA

   Ale gdzie ta, ale gdzie ta.

   MARYNA

   Pan poeta, pan poeta.

   Coś, jak liryzm, struna brzękła:

   290 ja o pana się przelękła,

   że ta strzała niespodziana

   może trafić, ale pana.

   POETA

   Bawię panią galanterią

   przez pół drwiąco, przez pół serio;

   295 stąd się styl osobny stwarza:

   nikt nikogo nie dosięga,

   nikt nikogo nie obraża —

   na łokcie różowa wstęga —

   nie prowadzi do ołtarza. —

   300 Tajemnicą jest kobieta.

   MARYNA

   Słucham, co to za wymowa!

   POETA

   Słowa, słowa, słowa, słowa.

   MARYNA

   Ale gdzie ta, ale gdzie ta!

   POETA

   Jakaż znów refleksja nowa?

   MARYNA

   305Pan poeta, pan poeta.

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

3. RADCZYNI

   A panny już bez pamięci,

   widzę, hulają.

   MARYNA

   Do smaku.

   Jak mnie Czepiec chwycił wpół,

   380

   ↓ Expand fragment ↓

   RADCZYNI

   A panny już bez pamięci,

   widzę, hulają.

   MARYNA

   Do smaku.

   Jak mnie Czepiec chwycił wpół,

   380 jak zawinął i obleciał w kółko,

   tom w oczach zobaczyła gwiazdy,

   jakby jakieś napowietrzne jazdy,

   kręcące się zawrotem kół.

   RADCZYNI

   Pot oblewa całe czółko;

   385 możesz się zaziębić wnet.

   MARYNA

   A tak — teraz to sobie myślę:

   co insze złoto, a co insze miedź.

   RADCZYNI

   Nie pleć, spocznij, cicho siedź.

   MARYNA

   A myśl moja het, het, het…

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

4. SCENA 16

   Zosia, Haneczka

   ZOSIA

   Chciałabym kochać, ale bardzo,

   445 ale tak bardzo, bardzo, mocno.

   HANECZKA

   To ta

   ↓ Expand fragment ↓

   SCENA 16

   Zosia, Haneczka

   ZOSIA

   Chciałabym kochać, ale bardzo,

   445 ale tak bardzo, bardzo, mocno.

   HANECZKA

   To ta muzyka gra tak skoczno

   i pewno serce tobie skacze.

   Jeszcze się dosyć, dość napłacze,

   nim go kochanie ułagodzi.

   450 Pociesz się, serce, pociesz, miła,

   jeszcze niejedna łza, mogiła,

   od tej miłości ciebie grodzi.

   ZOSIA

   Że to tak losy szczęściem gardzą,

   że tak nie sypią szczęściem w oczy,

   455 tylko tak zaraz błyski gasną,

   ledwo się w oczach świt roztoczy?

   HANECZKA

   Musisz przejść wprzódy cierpień koło;

   przejść musisz wprzódy nędzę, bole,

   a potem kiedyś będzie wesoło,

   460 jak ci ból serce dość nakole.

   ZOSIA

   Ja, gdybym była losów panią,

   na przykład taką, wiesz: Fortuną.

   tobym odarła złote runo,

   żeby dać wszystko ludziom tanio;

   465 żeby się tak nie umęczali,

   w takiem gonieniu ciężkiem, długiem:

   każden, jak więzień, za swym pługiem;

   żeby się syto nakochali,

   żeby się wszystko im kręciło:

   470 jakby się złote nitki wiło.

   HANECZKA

   A tu są takie Parki stare,

   co nożycami tną przędziwo…

   ZOSIA

   A chyba to za jaką karę

   Miłość jest taką nieszczęśliwą.

   475 Za czyjąż winę, czyjąż karę rwać chcą przędziwo Parki stare…?

   Ach, tak bym chciała kochać bardzo!

   HANECZKA

   Musisz się wprzódy dość naszlochać,

   napłakać, zbeczeć, razy wiele,

   aże postawią cię w kościele,

   480 a potem sobie możesz kochać.

   ZOSIA

   Ach, tym uczucia moje gardzą —

   nie to, nie jeszcze miałam w myśli:

   chciałabym, żeby się kto zjawił,

   kto by mi nagle się spodobał,

   485 żebym się jemu też udała

   i byśmy równo na to przyśli.

   Widzisz, takiego bym kochała,

   i to tak bardzo, bardzo, bardzo.

   HANECZKA

   Ach, tym uczucia moje gardzą;

   490 przecie trza wprzódy wypróbować,

   trza coś przecierpieć, coś przeboleć,

   żeby móc miłość uszanować.

   ZOSIA

   Już ja tam swoje będę woleć.

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

5. ŻYD

   No, już ja wiem od mojej córki,

   że pan młody muzykę czuje.

   PAN MŁODY

   Pragnąłem widzieć pannę Rachelę.

   ↓ Expand fragment ↓

   ŻYD

   No, już ja wiem od mojej córki,

   że pan młody muzykę czuje.

   PAN MŁODY

   Pragnąłem widzieć pannę Rachelę.

   ŻYD

   520Ona przyjdzie sama tu;

   mówiła, że zamiast snu

   woli widok panów i wesele —

   wykształcona.

   PAN MŁODY

   Nawet wierzę.

   ŻYD

   525Mówi, że ją muzyka bierze,

   za mąż jej nie biorą jeszcze;

   może ją przy poczcie umieszczę;

   moja córka, to kobita,

   a jest panna modern, całkiem

   530 jak gwiazda.

   PAN MŁODY

   Więc satelita?

   ŻYD

   Jakie tylko książki są, to czyta,

   a i ciasto gniecie wałkiem,

   była w Wiedniu na operze,

   535 w domu sama sobie pierze —

   no, zna cały Przybyszewski,

   a włosy nosi w półkole,

   jak włoscy w obrazach anieli

   ala…

   PAN MŁODY

   540A la Botticelli.

   ŻYD

   Żeby pan był przecie kiedy

   chciał z nią gadać — ?

   PAN MŁODY

   Chciałem, chciałem.

   Raz byłem, to nie zastałem.

   ŻYD

   545Ona lubi te poety;

   ona nawet chłopy lubi;

   ona chłopom kredyt daje,

   to mi się aż serce kraje,

   bo to rzecz drażniąca wielce

   550 i nieraz jestem w rozterce:

   tu interes — a tu serce. —

   Po co się pan z chłopką żeni?

   Są panny inteligentne.

   PAN MŁODY

   One mnie się wydają przeciętne.

   555 Kocham te z Botticellego,

   lecz nie chcę zapychać niemi

   każdej piędzi naszej ziemi.

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

6. RACHEL

   Ach, bon soir.

   ŻYD

   Moja córka.

   RACHEL

   560Jedna mnie tu zwiodła chmurka,

   jedna mgła,

   ↓ Expand fragment ↓

   RACHEL

   Ach, bon soir.

   ŻYD

   Moja córka.

   RACHEL

   560Jedna mnie tu zwiodła chmurka,

   jedna mgła, opary nocy;

   ta chałupa rozświecona,

   z daleka, jak arka w powodzi,

   błoto naokoło, potopy,

   565 hukają pijane chłopy;

   ta chałupa rozświecona,

   grająca muzyką w noc ciemną,

   wydała mi się arcyprzyjemną,

   jako arka, na kształt czarów łodzi,

   570 i przyszłam — — tate pozwoli…?

   ŻYD

   No, niech sobie Rachel poswywoli.

   No, pan się mną Żydem brzydzi,

   a ją to pan musi uszanować;

   ona się ojca nie wstydzi.

   PAN MŁODY

   575Przyszła pani z nami potańcować;

   jeśli pani szuka parki,

   przygarniemy ją w noc ciemną.

   Tam są tańce — tam są grajki,

   a tu zastaw gospodarski.

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

7. SCENA 21

   Rachel, Poeta

   RACHEL

   A pan mi zostawia siebie.

   POETA

   Pani mnie interesuje.

   RACHEL

   635

   ↓ Expand fragment ↓

   SCENA 21

   Rachel, Poeta

   RACHEL

   A pan mi zostawia siebie.

   POETA

   Pani mnie interesuje.

   RACHEL

   635Ja się patrzę i miarkuję.

   POETA

   Tak od pierwszego spojrzenia?

   RACHEL

   Ach, myśli pan, tak z niechcenia?

   POETA

   Trzask gromu.

   RACHEL

   Spudłować można.

   POETA

   640Otóż, panienko wielmożna:

   miłość, Amor, strzała złota.

   RACHEL

   Amor, Amor, bóg, bożyszcze,

   rzuca się na pastwę oślep

   i woła:

   645 i zapalę, i zniszczę.

   POETA

   Bellerofon leci oklep.

   Pani poezją przesiąkła;

   ledwo słówek parę brząkła

   Muza pani — a już błyski — ?

   RACHEL

   650Pan sądzi, że koniec bliski;

   że mnie porwie Amor–bożek?

   POETA

   Oto od stóp głowy do nożek:

   Galatea!

   RACHEL

   Co, ja nimfa?

   655 To samo mi właśnie powtarza

   pewien koncypient jurysta.

   POETA

   Więc go pani zaniedbuje,

   że to człowiek pracy — ?

   RACHEL

   Limfa:

   660 to jest taki, jak się zdarza

   zbyt często, co tylko powtarza,

   co kto drugi gdzie umieści

   w poezji albo w powieści;

   nie indywidualista.

   POETA

   665Pani żąda z pierwszej ręki — ?

   RACHEL

   Jak od kwiatów, od jabłoni,

   od chmur, słońca, żabek, gadu,

   jak od kwitnącego sadu; —

   cała ta poezja, co goni

   670 w powietrzu, którą wichr miata,

   która co dnia świeża wzlata,

   z wszystkiego fosforyzuje — —

   pan to pisze, ja to czuję,

   więc…

   POETA

   675I czegóż pani życzy?

   RACHEL

   Miodu, rozkoszy, słodyczy

   miłości, roznamiętnienia

   i szczęścia.

   POETA

   A miłość wolna?…

   RACHEL

   680Ach, marzyłam o tym zawsze!

   POETA

   A gdyby tak szczęście łaskawsze

   pożaliło się jej biedy?

   RACHEL

   Przestałabym marzyć wtedy.

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

8. PAN MŁODY

   340A ty z twoim sercem złotem

   nie zgadniesz, dziewczyno–żono,

   jak mi serce wali młotem,

   jak cię widzę z tą koron

   ↓ Expand fragment ↓

   PAN MŁODY

   340A ty z twoim sercem złotem

   nie zgadniesz, dziewczyno–żono,

   jak mi serce wali młotem,

   jak cię widzę z tą koroną,

   z tą koroną świecidełek,

   345 w tym rozmaitym gorsecie,

   jak lalkę dobytą z pudełek

   w Sukiennicach, w gabilotce:

   zapaseczka, gors, spódnica,

   warkocze we wstążek splotce;

   350 że to moje, że to własne,

   że tak światłem gorą lica!

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

9. POETA

   Bawię panią galanterią

   przez pół drwiąco, przez pół serio;

   295 stąd się styl osobny stwarza:

   nikt nikogo nie dosięga,

   ↓ Expand fragment ↓

   POETA

   Bawię panią galanterią

   przez pół drwiąco, przez pół serio;

   295 stąd się styl osobny stwarza:

   nikt nikogo nie dosięga,

   nikt nikogo nie obraża —

   na łokcie różowa wstęga —

   nie prowadzi do ołtarza. —

   300 Tajemnicą jest kobieta.

   MARYNA

   Słucham, co to za wymowa!

   POETA

   Słowa, słowa, słowa, słowa.

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

10. RACHEL

    Ach, panie, jak to piękna dla pana

    chwila — ja panu oddana;

    3225 a że to tak przemija

    i ani się pan coraz zbliża,

    ↓ Expand fragment ↓

    RACHEL

    Ach, panie, jak to piękna dla pana

    chwila — ja panu oddana;

    3225 a że to tak przemija

    i ani się pan coraz zbliża,

    ani ja, bo ja wciąż nieśmiała.

    POETA

    Pani by tam stała i stała

    na tym wichrze…

    RACHEL

    3230A, ten pęd; a potem te głosy coraz cichsze —

    coraz dalsze — i ta muzyka bliska,

    i te wszystkie na sadzie zjawiska,

    którem ja widziała —

    a że to tak przemija;

    3235 że my się rozejdziemy

    że się wzajem zapomniemy,

    to jest, pan mnie zapomni,

    i jak się Rachel oprzytomni,

    to będzie marzyć

    3240 i może będzie smutna.

    POETA

    To będzie pani kontenta,

    że myśl tak upór nie zajęta

    smutkiem — a Smutek to Piękno.

    RACHEL

    A jak struny sie jakie rozpękną

    3245 i zacznie grać ten żal.

    POETA

    Wtedy pani weźmie szal

    i przystanie jak Polymnia w ogrodzie,

    i pomyśli — — jaki krój jest w modzie,

    jak się ubrać, mając pójść na bal

    3250 lub do koncertowych sal,

    a tam — to się spotkamy.

    RACHEL

    No a cóż ten serdeczny żal

    i ta na moim czole chmura — ?

    POETA

    A od czegóż jest literatura ?

    3255 to wejdzie w sztukę;

    w jakiejkolwiek formie, ale wejdzie:

    czy jako sonet, czy liryka,

    czy feleton powieści.

    RACHEL

    A moja muzyka

    3260 serca — prawie miłość do pana

    najszczersza — — ?

    POETA

    Ta będzie najszczerzej oddana,

    co do wiersza.

    ↑ Hide fragment ↑

    Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)