Report a bug | Sign in / Register

1. PANNA MŁODA

   Cięgiem ino rad byś godać,

   190 jakie to kochanie będzie.

   PAN MŁODY

   A ty wolisz całowanie —

   będz

   ↓ Expand fragment ↓

   PANNA MŁODA

   Cięgiem ino rad byś godać,

   190 jakie to kochanie będzie.

   PAN MŁODY

   A ty wolisz całowanie —

   będziesz kochać, a powiédzże — ?

   PANNA MŁODA

   Przeciem ci już wygodała.

   Przecież ci mnie nikt nie wydrze.

   PAN MŁODY

   195Serce do kochania radsze.

   Toś już moja! Radość, szczęście!

   Nie myślałem, że tak wiele.

   PANNA MŁODA

   Ano chciałeś, masz wesele.

   PAN MŁODY

   Ach, nie patrzę, jak całuję;

   200 nie całuję, kiedy patrzę,

   a lica masz coraz gładsze.

   PANNA MŁODA

   A krew sie tak zesumuje.

   PAN MŁODY

   Pocałujże, jeszcze, jeszcze,

   niechże tobą się napieszczę:

   205 usta, oczy, czoło, wieniec…

   PANNA MŁODA

   Takiś ta nienasyceniec.

   PAN MŁODY

   Nigdy syty, nigdy zadość;

   taka to już dla mnie radość;

   całowałbym cię bez końca.

   PANNA MŁODA

   210A to męcąco robota;

   nie dziwota, nie dziwota,

   żeś tak zbladnoł, taki wrzący.

   PAN MŁODY

   Nie chwalący, nie chwalący,

   spokoju mi nie dawały.

   PANNA MŁODA

   215A bo chciałeś.

   PAN MŁODY

   Same chciały.

   PANNA MŁODA

   Cóz ta za śkaradne śtuki?

   PAN MŁODY

   Myśmy takie samouki;

   kochałem się po różnemu,

   220 a ciebie chcę po swojemu,

   po naszemu.

   PANNA MŁODA

   A no z duszy;

   jak ci dobrze, niech ta będzie.

   PAN MŁODY

   Teraz ci mnie nic nie zwiedzie.

   225 Takem pragnął, zboża, słońca…

   PANNA MŁODA

   Mos wesele! — Pódź do tońca!

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

2. POETA

   Żeby mi tak rzekła która,

   sercem już dysponująca,

   tak po prostu: „no, chcę ciebie”,

   230 jak jaka wiejska dziewczyna…

   ↓ Expand fragment ↓

   POETA

   Żeby mi tak rzekła która,

   sercem już dysponująca,

   tak po prostu: „no, chcę ciebie”,

   230 jak jaka wiejska dziewczyna…

   MARYNA

   To niby ja ta dziewczyna,

   ja oświadczyć się mająca?

   Skądże taka pewna mina?

   POETA

   Wcale insze miałem plany

   235 jeźlim plany miał w ogóle —

   chciałem coś powiedzieć czule,

   chciałem zapukać w serduszko,

   coś usłyszeć, coś podsłuchać:

   jak się to tam musi ruchać,

   240 jak się to tam musi palić — ?!

   MARYNA

   Muszę panu się pożalić,

   w serduszku nie napalone;

   jak kto weźmie mnie za żonę.

   będzie sobie ciepło chwalić;

   245 muszę panu się pożalić:

   choć zimno, można się sparzyć.

   POETA

   Amor mógłby gospodarzyć.

   MARYNA

   Amor ślepy, może zdradzić.

   POETA

   Amor: duch skrzydlaty, gończy.

   MARYNA

   250Pretensji do skrzydeł wiele.

   POETA

   Więc się na pretensjach kończy.

   MARYNA

   A nie kończy się w kościele.

   POETA

   Byłby to już Amor w klatce.

   MARYNA

   Lis w pułapce.

   POETA

   255Motyl w siatce.

   MARYNA

   Paź królowejna usługach.

   POETA

   Ślub po zapłaconych długach.

   Miłość nęci rozmaita.

   MARYNA

   A, to z nami kwita.

   POETA

   260Kwita —

   nie myślałem, że coś świta,

   pani prawie obrażona — ?

   MARYNA

   Czegóż to pan jeszcze szuka?

   POETA

   Że nie poszła w las nauka.

   MARYNA

   265Któż się uczył?

   POETA

   Tak wzajemnie

   Ja od pani, pani ze mnie.

   MARYNA

   A na cóż mnie tej nauki?

   POETA

   Na nic.

   MARYNA

   270Więc?

   POETA

   Sztuka dla sztuki.

   MARYNA

   Zawrót głowy, wielka chwała;

   niech pan sztuki płata różne,

   bylebym ja spokój miała.

   POETA

   275Rozmowa z panienką młodą,

   jak ją zwykle młodzi wiodą

   w takim stylu skrzydełkowym;

   rozmowa z panną upartą:

   o miłości, o Amorze,

   280 o kochaniu, co w tym, owym

   z nagła się przejawić może; —

   szepty z panną czarującą,

   przez pół serio, przez pół drwiąco —

   zawsze jeszcze studium warto.

   MARYNA

   285Przez pół drwiąco, przez pół serio

   bawi się pan galanterią.

   POETA

   Ale gdzie ta, ale gdzie ta.

   MARYNA

   Pan poeta, pan poeta.

   Coś, jak liryzm, struna brzękła:

   290 ja o pana się przelękła,

   że ta strzała niespodziana

   może trafić, ale pana.

   POETA

   Bawię panią galanterią

   przez pół drwiąco, przez pół serio;

   295 stąd się styl osobny stwarza:

   nikt nikogo nie dosięga,

   nikt nikogo nie obraża —

   na łokcie różowa wstęga —

   nie prowadzi do ołtarza. —

   300 Tajemnicą jest kobieta.

   MARYNA

   Słucham, co to za wymowa!

   POETA

   Słowa, słowa, słowa, słowa.

   MARYNA

   Ale gdzie ta, ale gdzie ta!

   POETA

   Jakaż znów refleksja nowa?

   MARYNA

   305Pan poeta, pan poeta.

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

3. KSIĄDZ

   Zwracam się do panny młodej,

   pijąc do pana młodego…

   PANNA MŁODA

   Cóz takiego, cóz takiego?

   KSIĄDZ

   ↓ Expand fragment ↓

   KSIĄDZ

   Zwracam się do panny młodej,

   pijąc do pana młodego…

   PANNA MŁODA

   Cóz takiego, cóz takiego?

   KSIĄDZ

   Może, hm, po pewnym czasie,

   310 bo to człowiek jest człowiekiem,

   ot, przykładem tylu ludzi —

   bo to człowiek jest człowiekiem,

   usiada się tylko z wiekiem…

   PANNA MŁODA

   Niby jak to kwaśne mliko.

   KSIĄDZ

   315Wyście młodzi, wyście młodzi,

   choć się dzisiaj wszystko godzi,

   przyjdzie czas, co was ochłodzi.

   PAN MŁODY

   Dzięki, niech się ksiądz nie trudzi,

   niech nie trudzi się dobrodziej,

   320 wdał się Pan Bóg już w tę sprawę

   i ten wszystko załagodzi;

   byliśmy rano w kościele,

   braliśmy ślub u ołtarza.

   KSIĄDZ

   No, ale to tak się zdarza;

   325 ogromnie przypadków wiele,

   i przypomnieć pożytecznie.

   PAN MŁODY

   Podziękujże za obawę.

   PANNA MŁODA

   Zdarłabym jej łeb, jak krosna!

   PAN MŁODY

   A kocha, bo jest zazdrosna.

   KSIĄDZ

   330Ach, kolorowa bajecznie!

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

4. PAN MŁODY

   Kochasz ty mnie?

   PANNA MŁODA

   Moze, moze —

   cięgiem ino godos o tem.

   PAN MŁODY

   Bo

   ↓ Expand fragment ↓

   PAN MŁODY

   Kochasz ty mnie?

   PANNA MŁODA

   Moze, moze —

   cięgiem ino godos o tem.

   PAN MŁODY

   Bo mi serce wali młotem,

   335 bo mi w głowie huczy, szumi…

   moja Jaguś, toś ty moja?!

   PANNA MŁODA

   Twoja, jak trza, juści twoja;

   bo cóż cie ta znów tak dumi?

   Cięgiem ino godos o tem.

   PAN MŁODY

   340A ty z twoim sercem złotem

   nie zgadniesz, dziewczyno–żono,

   jak mi serce wali młotem,

   jak cię widzę z tą koroną,

   z tą koroną świecidełek,

   345 w tym rozmaitym gorsecie,

   jak lalkę dobytą z pudełek

   w Sukiennicach, w gabilotce:

   zapaseczka, gors, spódnica,

   warkocze we wstążek splotce;

   350 że to moje, że to własne,

   że tak światłem gorą lica!

   PANNA MŁODA

   Buciki mom trochę ciasne.

   PAN MŁODY

   A to zezuj, moja złota.

   PANNA MŁODA

   Ze sewcem tako robota.

   PAN MŁODY

   355Tańcuj boso.

   PANNA MŁODA

   Panna młodo?!

   Cóz ta znowu?! To ni mozno.

   PAN MŁODY

   Co się męczyć? W jakim celu?

   PANNA MŁODA

   Trza być w butach na weselu.

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

5. POETA

   390Elektryczność z oczu bije.

   MARYNA

   Zgrzałam się przy tańcowaniu.

   POETA

   Pani marzy o kochan

   ↓ Expand fragment ↓

   POETA

   390Elektryczność z oczu bije.

   MARYNA

   Zgrzałam się przy tańcowaniu.

   POETA

   Pani marzy o kochaniu —

   co tam pani serce czyje.

   MARYNA

   Może pańskie serce zatem — —?

   POETA

   395Umie pani strzelać batem — —?

   MARYNA

   Jak to, co to — tak przez kogo?

   POETA

   Tak w powietrze, a szeroko.

   MARYNA

   Co tam panu serce czyje; —

   a umie pan kopnąć nogą — —?

   POETA

   400Tak przez kogo — ?

   MARYNA

   Nie tak srogo —

   tak w powietrze, a wysoko.

   POETA

   Na co, po co?

   MARYNA

   Dla niczego.

   POETA

   405To nic złego.

   MARYNA

   I nic z tego.

   POETA

   To zagadka?

   MARYNA

   Sfinks.

   POETA

   Meduza.

   MARYNA

   410Może z tego pan odgadnie

   nowoczesny styl harbuza;

   tak jak ja odgadłam snadnie:

   próżność na wysokiej skale,

   w swojej własnej śpiącą chwale.

   POETA

   415Zeus i Pan Bóg mieszka w niebie,

   przedsię obaj są u siebie.

   Psyche to najczulej pieści. —

   O tym, gdzie kto śpi wysoko,

   pani wie coś z głuchych wieści;

   420 nie dosięgło jeszcze oko.

   MARYNA

   Rozumiem coś z wielką biedą;

   nie dosięgło jeszcze oko,

   nie zawlokłam się na turnie;

   tak tam dumnie, szumnie, chmurnie.

   425 Bałamuctwa w wielkim stylu,

   które już przeżyło tylu,

   różni więksi, mniejsi, niscy;

   wszystko bardzo wyjątkowe,

   bardzo dziwne, bardzo nowe,

   430 tylko że tak robią wszyscy.

   POETA

   Słucham, co to za wymowa — ?

   MARYNA

   Słowa, słowa, słowa, słowa.

   POETA

   To uczucia tak się garną;

   szkoda, żeby szły na marno.

   MARYNA

   435Ale gdzie ta, ale gdzie ta.

   Pan myśli, że ja zajęta?

   POETA

   Widzę, że pani pamięta,

   jaka komu etykieta

   przylepiona i przypięta.

   MARYNA

   440Szkoda, żeby szły na marno

   te uczucia, co się garną:

   Pan poeta, pan poeta.

   POETA

   Otóż to, to etykieta.

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

6. SCENA 16

   Zosia, Haneczka

   ZOSIA

   Chciałabym kochać, ale bardzo,

   445 ale tak bardzo, bardzo, mocno.

   HANECZKA

   To ta

   ↓ Expand fragment ↓

   SCENA 16

   Zosia, Haneczka

   ZOSIA

   Chciałabym kochać, ale bardzo,

   445 ale tak bardzo, bardzo, mocno.

   HANECZKA

   To ta muzyka gra tak skoczno

   i pewno serce tobie skacze.

   Jeszcze się dosyć, dość napłacze,

   nim go kochanie ułagodzi.

   450 Pociesz się, serce, pociesz, miła,

   jeszcze niejedna łza, mogiła,

   od tej miłości ciebie grodzi.

   ZOSIA

   Że to tak losy szczęściem gardzą,

   że tak nie sypią szczęściem w oczy,

   455 tylko tak zaraz błyski gasną,

   ledwo się w oczach świt roztoczy?

   HANECZKA

   Musisz przejść wprzódy cierpień koło;

   przejść musisz wprzódy nędzę, bole,

   a potem kiedyś będzie wesoło,

   460 jak ci ból serce dość nakole.

   ZOSIA

   Ja, gdybym była losów panią,

   na przykład taką, wiesz: Fortuną.

   tobym odarła złote runo,

   żeby dać wszystko ludziom tanio;

   465 żeby się tak nie umęczali,

   w takiem gonieniu ciężkiem, długiem:

   każden, jak więzień, za swym pługiem;

   żeby się syto nakochali,

   żeby się wszystko im kręciło:

   470 jakby się złote nitki wiło.

   HANECZKA

   A tu są takie Parki stare,

   co nożycami tną przędziwo…

   ZOSIA

   A chyba to za jaką karę

   Miłość jest taką nieszczęśliwą.

   475 Za czyjąż winę, czyjąż karę rwać chcą przędziwo Parki stare…?

   Ach, tak bym chciała kochać bardzo!

   HANECZKA

   Musisz się wprzódy dość naszlochać,

   napłakać, zbeczeć, razy wiele,

   aże postawią cię w kościele,

   480 a potem sobie możesz kochać.

   ZOSIA

   Ach, tym uczucia moje gardzą —

   nie to, nie jeszcze miałam w myśli:

   chciałabym, żeby się kto zjawił,

   kto by mi nagle się spodobał,

   485 żebym się jemu też udała

   i byśmy równo na to przyśli.

   Widzisz, takiego bym kochała,

   i to tak bardzo, bardzo, bardzo.

   HANECZKA

   Ach, tym uczucia moje gardzą;

   490 przecie trza wprzódy wypróbować,

   trza coś przecierpieć, coś przeboleć,

   żeby móc miłość uszanować.

   ZOSIA

   Już ja tam swoje będę woleć.

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

7. SCENA 21

   Rachel, Poeta

   RACHEL

   A pan mi zostawia siebie.

   POETA

   Pani mnie interesuje.

   RACHEL

   635

   ↓ Expand fragment ↓

   SCENA 21

   Rachel, Poeta

   RACHEL

   A pan mi zostawia siebie.

   POETA

   Pani mnie interesuje.

   RACHEL

   635Ja się patrzę i miarkuję.

   POETA

   Tak od pierwszego spojrzenia?

   RACHEL

   Ach, myśli pan, tak z niechcenia?

   POETA

   Trzask gromu.

   RACHEL

   Spudłować można.

   POETA

   640Otóż, panienko wielmożna:

   miłość, Amor, strzała złota.

   RACHEL

   Amor, Amor, bóg, bożyszcze,

   rzuca się na pastwę oślep

   i woła:

   645 i zapalę, i zniszczę.

   POETA

   Bellerofon leci oklep.

   Pani poezją przesiąkła;

   ledwo słówek parę brząkła

   Muza pani — a już błyski — ?

   RACHEL

   650Pan sądzi, że koniec bliski;

   że mnie porwie Amor–bożek?

   POETA

   Oto od stóp głowy do nożek:

   Galatea!

   RACHEL

   Co, ja nimfa?

   655 To samo mi właśnie powtarza

   pewien koncypient jurysta.

   POETA

   Więc go pani zaniedbuje,

   że to człowiek pracy — ?

   RACHEL

   Limfa:

   660 to jest taki, jak się zdarza

   zbyt często, co tylko powtarza,

   co kto drugi gdzie umieści

   w poezji albo w powieści;

   nie indywidualista.

   POETA

   665Pani żąda z pierwszej ręki — ?

   RACHEL

   Jak od kwiatów, od jabłoni,

   od chmur, słońca, żabek, gadu,

   jak od kwitnącego sadu; —

   cała ta poezja, co goni

   670 w powietrzu, którą wichr miata,

   która co dnia świeża wzlata,

   z wszystkiego fosforyzuje — —

   pan to pisze, ja to czuję,

   więc…

   POETA

   675I czegóż pani życzy?

   RACHEL

   Miodu, rozkoszy, słodyczy

   miłości, roznamiętnienia

   i szczęścia.

   POETA

   A miłość wolna?…

   RACHEL

   680Ach, marzyłam o tym zawsze!

   POETA

   A gdyby tak szczęście łaskawsze

   pożaliło się jej biedy?

   RACHEL

   Przestałabym marzyć wtedy.

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)

8. POETA

   1285Choć oko wykol, noc na dworze —

   to pannie serce żądzą gorze

   i wolałaby gdzie w komorze

   nie sama…?

   RACH

   ↓ Expand fragment ↓

   POETA

   1285Choć oko wykol, noc na dworze —

   to pannie serce żądzą gorze

   i wolałaby gdzie w komorze

   nie sama…?

   RACHEL

   Przyszłam na chwilę,

   1290 gdzie ta chata rozśpiewana,

   przybiegłam jak ćmy, jak motyle,

   co biegą — gdzie zapalona

   lampa — ale odejdę w pokorze

   do dom

   1295 i będę sobie wyobrażać pana

   z daleka,

   a jak będę zakochana,

   przyszlę panu list i klucz.

   ↑ Hide fragment ↑

   Stanisław Wyspiański, Wesele (See in a book)